رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨١ - سرنوشت تركيه

١٩٢٠ براى اعاده بندر اسميرنا دست به حمله زد و تعداد زيادى از يونانى ها را كشت و و موافقت نامه سوار را پاره كرد.

متفقين در مقابل ترك هاى شجاع عقب نشينى و چاره كار را در مذاكره با او ديدند و اين امتياز (مذاكره مجدد) مخصوص به تركيه و شجاعت آنان بود.

ترك ها مجبور شدند از اجزاى وطن خود در اروپا چشم پوشى كنند ولى خواهان حفظ بندر اسميرنا و لغو كاپيتولاسيون شدند، كه در اين شرايط نوعى از پيروزى بود.

٣١- در سال ١٩٢٢ مصطفى كمال پس از سقوط امپراتورى عثمانى در تركيه، اعلام جمهورى از نوع رايج آن زمان كه صد درصد سلطنت مطلقه استبدادى بود، نمود.

و بزرگترين جنايت او- كه احتمالًا يك دليل آن راضى ساختن نصارى و دولت هاى غربى بود- جدا ساختن دولت و حكومت از اسلام بود، بلكه كشف حجاب زنان را اجبارى نمود، ولى اكثر مسلمانان تركيه رغم بى دينى اتاترك به دين خود وفادار باقى ماندند و در نيمه دوم قرن بيستم كه نويسنده مكررا در مراسم سالانه حج شركت مى كرد، حجاج تركيه گاهى بيشتر از حجاج ساير كشور هاى اسلامى بودند.

حكومت تركيه از زمان رياست جمهورى اربكان تا كنون به دست احزاب مسلمان بوده و امروز رييس جمهور آن اردغان است كه گهگاهى به اين پهلو و آن پهلو مى غلتد و فعلا كسى باور نمى كند كه او به اسلام مى انديشد.

مصطفى كمال احمقانه الفباى عربى زبان تركى را به الفباى زبان لاتينى تغيير داد و به رابطه فرهنگ دينى مردم ضربه زد و نسل امروز تركيه را از كتاب هاى پرمنفعت دينى شان محروم ساخت. من نمى‌دانم علما مذهبى تركيه در بيست سال اخير چه قدر اين نقيصه را به وسيله ترجمه آن كتب و تأليف كتب ديگر