رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣٤ - علوم دينى كه محصلين مدارس بايد آن ها را بخوانند

براى يابيدن و فهميدن اصطلاحات علم درايه مقدارى مطالعه كافى است و نوشتن كتاب مستقل و سرگرم شدن به تحديد دقيق مصطلحات و نقض و ابرام ضياع وقت است.

علوم مهمى كه صرف عمر براى دانشمندان علوم اسلامى در مورد آن ها مهم است، ذيلا معرفى مى شود. ولى قبل از آن ها بايد صرف و نحو و علم معانى و بيان فراگرفته شود.

علوم دينى كه محصلين مدارس بايد آن ها را بخوانند

١- عقايد- علم كلام قديم.

٢- معارف اسلامى مسايل مهم در جهان بينى اسلامى.

٣- تفسير قرآن مجيد كه مراتب بسيار متعددى دارد.

٤- علم الحديث و تحقيق متون حديث از جهات مختلف.

٥- علم الرجال و تحقيق حال اسانيد و مصادر احاديث.[١]

٦- علم الفقه كه خيلى طولانى است و بايد تا آخر عمر در آن كار كند و به فكر استيعاب فروع آن نباشد كه پايانى ندارد.

٧- اصول فقه كه مباحث مهم آن كه در فقه ثمره دارد مورد تحقيق قرار گيرد.

٨- علم منطق مقدار لازم خصوصا صناعات خمس و مواد اقيسه مورد ارزيابى قرار گيرد و از مسايل بى ثمر آن اجتناب شود كه ضياع عمر است.

٩- فلسفه تنها امور عامه آن مفيد است، الهيات بالمعنى الاخص آن در خيلى از موارد مخالف عقايد متكلمين اسلامى است. طبيعيات آن غالبا بيهوده و حتى‌

[١] - تحقيق در حال مصادر احاديث تقريبا مهمل مانده و احتمالا مؤلف فقير اولين كسى است كه به آن پرداخته. به كتاب بحوث فى علم الرجال و آخر كتاب معجم الاحاديث المعتبرة مراجعه شود.