رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦٦ - همكارى تمدنها يا جنگ تمدنها

اجماع نظر نداشتند.

لكن با دقت در معانى تعريفات سابق و قطع نظر از تشتّت در الفاظ بكار گرفته شده مى‌شود همه تعريفات مذكوره و غير مذكوره را در چند تعريف خلاصه نمود.

همكارى تمدنها يا جنگ تمدنها

به نظر سموئل هاتينكتون يكى از اساتيد علوم سياسى كه بعد از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى موجب جنجال شد، عصر جديدى به نام بر خورد تمدن ها آغاز مى شود.

او تمدن هاى زنده را هفت تا شمرده است:

١. تمدن اسلامى ٢. تمدن غربى ٣. تمدن هندى ٤. تمدن آمريكاى لاتينى، ٥. تمدن كنفوسيوسى ٦. تمدن ژاپنى ٧. تمدن اسلاو ٨. تمدن احتمالًا افريقايى.

در قرن ٢١ احتمالًا مركز قدرت از امريكا به فدراسيون اروپا منتقل خواهد شد، پس از آن ها جاپان و چين و روسيه سرمايه گذارى خواهند داشت. پس اگر امريكا عقب بماند به احتمال زياد نوبت اروپا خواهد رسيد. ولى بعضى يا جمعى از دانشمندان جايگاه تمدن نوين آينده را در خاور ميانه مى دانند نه در غرب. (مؤلف).

به باور يا ادعاى هاتينگتون نهايتاً تمدن اسلامى و كنفوسيوسى در كنارهم روياروى تمدن غرب خواهند ايستاد و سرانجام تمدن غربى پيروز خواهد شد!

اين مرد شواهدى را ذكر مى‌كند كه پس از شيفتگى زيادى كه در مكتب هاى ماركسيزم و ليبرال دموكراسى غرب، نسبت به اقتصاد به عنوان عامل تعيين كننده، وجود داشت، اكنون گرايش هاى فرهنگى، مذهبى و تمدن چه در سطح‌