رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣٠ - صحيح آن است كه احاديث را چنين قسمت كنيم
لقوة الظن بجانبه بسبب توثيقه. و قد يطلق القوى على مروى الامامى غير الممدوح و لا المذموم».
البته كه من كلام اين دانشمند بزرگوار را مى پذرم، هرچند من اطلاق قوى را بر خبر امامى مجهول نديده ام، و اگر هم مصطلح باشد حجت نيست، اطلاق قوى بر آن اشتباه است، و اما اطلاق قوى بر صادق غير امامى معقول است و معتبر.
٥- خبر مجهول و كاذب كه به نام ضعيف ياد مى شود.
صحيح آن است كه احاديث را چنين قسمت كنيم:
١- احاديث معتبره چه راويان آن عادل باشند و يا تنها راستگوى غير عادل باشند، چه امامى باشند و چه از اقسام ديگر شيعه و چه از اهل سنت. و اسماى صحيح، حسن، موثق و قوى را حذف كنيم كه اولا ثمره شرعى بر خصوصيات اقسام چهارگانه مذكور مترتب نمى شود، و ثانيا عدالت راوى از كلمه ثقه- به سببى كه در كتاب بحوث فى علم الرجال بيان داشته ايم- به دست نمى آيد، بدين ترتيب روايات صحيح اگر عدالت راويان آن ها به دليل خارجى ثابت شود بسيار اندك خواهد بود.
٢- روايات غير معتبره و اين قسم چند دسته مصداق دارد:
اول روايات راويان ضعيف (دروغ گو، بدعت گزار، فاجر و دين فروش).
دوم روايات راويان مجهول كه دليل بر كذب و صدق آنان قايم نشده.
سوم روايات بدون سند (مراسيل).
چهارم رواياتى كه اسناد آن ها مركب از ضعفاء و مجاهيل و محذوفين باشد. و الله العالم و الموفق و له الحمد سرمدا.
علماى اهل سنت خبر ضعيف را در مستحبات و فضايل حجت مى دانند، جمعى از علماى شيعه تسامح در حديث غير معتبر را در مستحبات روا مى