شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣ - ١ - ٤ نظم و اسلوب

شما را چه شده كه از شكوه خدا بيم‌نداريد؟ در حالى‌كه شما را مرحله به‌مرحله آفريد».

«وَ الصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَ\* إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ\* نَذِيراً لِلْبَشَرِ\* لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ.[١]

سوگند به صبح آن گاه كه آشكار شود كه آيات قرآن از پديده‌هاى بزرگ است.

بيم‌دهنده انسان، براى هر كه از شما كه بخواهد پيشى جويد يا باز ايستد».

«أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ\* أَ لَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ\* وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ.[٢]

آيا نديدى كه پروردگارت با اصحاب فيل چه كرد؟ آيا نيرنگشان را بر باد نداد؟ و بر سر آنها پرندگانى را گروه گروه فرستاد».

٣. سجع متوازن، آن است كه كلمات آخر جمله‌ها، در وزن متّفق باشند و در حرف روى مختلف؛ مانند كار و كام، نهال و بهار، شريف و كريم. در اين سه نمودِ «سجع متوازن» از فواصل قرآنى به دقّت بنگريد:

«وَ آتَيْناهُمَا الْكِتابَ الْمُسْتَبِينَ\* وَ هَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ.[٣]

به آن دو، كتاب روشنگر داديم. و آن دو را به راه راست هدايت كرديم».

«وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ\* وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ\* النَّجْمُ الثَّاقِبُ\* إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْها حافِظٌ؛[٤] سوگند به آسمان و سوگند به طارق. و تو چه دانى كه طارق چيست.

ستاره فروزان. هيچ كس نيست مگر كه نگاهبانى دارد».

«وَ الطُّورِ\* وَ كِتابٍ مَسْطُورٍ\* فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ\* وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ\* وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ\* وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ.[٥]

سوگند به طور. سوگند به كتاب نوشته شده در طومارى گسترده. سوگند به خانه آباد و سقف مرتفع و درياى سرشار».

[١]. مدَّثِّر: آيه ٣٤- ٣٧.

[٢]. فيل: آيه ١- ٤.

[٣]. صافات: آيه ١١٧- ١١٨.

[٤]. طارق: آيه ١- ٤.

[٥]. طور: آيه ١- ٦.