شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٩١ - پژوهشى در باره قرآندرمانى

پژوهشى در باره قرآنْ‌درمانى‌[١]

قرآنْ‌درمانى، به معناى بهره‌گيرى از قرآن در درمان بيمارى‌ها و آسيب‌هاى جسمى و روحى (قلبى) است. نقش و تأثير قرآن در درمان دردهاى درونى و بيمارى‌هاى قلبى (از قبيل: جهل و رذايل اخلاقى)، ترديدناپذير است؛ اما اصطلاح «قرآن‌درمانى» كه امروزه رواج دارد، به مفهوم استفاده از قرآن در كسب يا حفظ سلامت جسمانى و روانى است. اين اصطلاح گر چه در روايات فراوانى ريشه دارد كه از نقش قرآن در بهبود شمارى از دردها و بيمارى‌ها سخن گفته‌اند، ولى رخ‌نمايى آن در قالب يك اصطلاح رايج، در پى تحقيقات علمى گسترده در همين زمينه، و در دوران معاصر بوده است.

دانشمندان فريقين از قرون اوّليه، روايات مربوط به درمان دردهاى جسمانى با قرآن را در مجموعه‌هايى مستقل يا باب‌هايى با عناوين «خواص القرآن»[٢] و «فضائل القرآن»[٣] جاى داده‌اند. در اين آثار، ضمن گردآورى رواياتِ خصايص و آثار دنيوى‌

[١]. اين پژوهش، به وسيله فاضل گرامى جناب آقاى حسن‌رضا رضايى، انجام شده است.

[٢]. مانند: كشف سرالمصون والعلم المكنون تأليف محمد بن احمد بن سعيد التميمى( م ٣٩٠ ق)، خصائص علم‌القرآن تأليف وزير المغربى حسين بن على بن الحسين( م ٤١٨ ق)، الذهب الابريز فى خواص كتاب اللَّه العزيز از ابو حامد غزالى( م ٥٠٥ ق)، شوشترى( ١٠٢١ ق)، محمد شفيع( ١٢٢٠ ق)، آقا نجفى اصفهانى( ١٣٣٢) و محمد حسن ازغندى.

[٣]. مانند: كعب انصارى( ٣٠ ق)، احمد بن محمد بن خالد برقى( ٢٧٤ ق)، على بن ابراهيم قمى، ابو عبيدقاسم بن سلّام( م ٢٩٤ ق)، نسائى( م ٣٣٠ ق)، فريابى( م ٣١٠ ق)، احمد بن محمد بن سيّار( ٣٦٨ ق)، شيخ مفيد( م ٤١٣ ق) و محمد على حزين( ١١٨١ ق).