شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨ - قرآن، آيت الهى

- كه از سنخ خود وحى است-، ماندگار در بستر تاريخ، نشان خدايى بودن و حقانيت پيامبر خاتم را به همراه دارد.

مفهوم معجزه‌

معجزه، از مصدر «اعجاز»، مشتق از ريشه ثلاثى مجرّد «عجز»، به معناى: درماندگى، ناتوانى و نيز پايان هر چيز است.[١] اعجاز، به معناى: ناتوان ساختن يا ناتوان يافتن ديگرى است.[٢] با توجّه به كتب لغت و كاربرد اين كلمه مى‌توان گفت: مفهوم اصلى در مادّه اين واژه چيزى مقابل قدرت است. هر دو واژه «معجز» و «معجزه»، اسم فاعل مفرد به معناى ناتوان كننده اند و جمع آنها «معجزات» است:

«وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ.[٣]

بدانيد كه شما ناتوان كننده خداوند نيستيد».

معجزه در اصطلاح علم كلام، كار خارق‌العاده و همراه با تحدّى و سالم از معارضه است كه خداوند آن را به دست پيامبرش پديد مى‌آورد تا نشان راستى رسالت وى باشد.[٤]

قرآن، آيتِ الهى‌

قرآن خود را آيت روشن و معجزه بيّن پيامبر خاتم مى‌شمارد:

«وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آياتٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَّمَا الْآياتُ عِنْدَ اللَّهِ وَ إِنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ\* أَ وَ لَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ يُتْلى‌ عَلَيْهِمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَرَحْمَةً وَ ذِكْرى‌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ.[٥]

[١]. معجم مقاييس اللّغة: ج ٢ ص ٢٢١ ماده« عجز».

[٢]. مفردات ألفاظ القرآن: ص ٥٤٧ ماده« عجز».

[٣]. توبه: آيه ٢.

[٤]. ر. ك: شرح المصطلاحات الكلامية، جمعى از نويسندگان، ص ٣٣٤.

[٥]. عنكبوت: آيه ٥٠- ٥١.