شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٢ - ويژگىهاى معارف قرآن

تو پيش از آن، نه كتابى مى‌خواندى، و نه با دستت مى‌نوشتى، و گرنه باطل‌انديشان قطعاً به ترديد مى‌افتادند».

د- پيراستگى از اختلاف و تناقض: تاريخ تمدّن و دانش، آثار علمى بى‌شمار و شاهكارهاى بسيارى را سراغ دارد كه ره آورد تأملات عقلانى و تجربى انسان اند.

ژرف انديشان بسيارى پاى بر اين عرصه خاكى ساييده‌اند و آثار ارزشمندى از خود بر جاى گذاشته‌اند؛ ولى هر يك از آثار علمى، نشان از نقصان و محدوديتِ آگاهى و معلومات نويسندگان آنها دارد، و پديدآورندگان آثار بزرگ علمى نيز به نقصان و نارسايى يافته‌هاى خويش اذعان كرده‌اند. امّا در اين ميان، يك اثر وجود دارد كه دعوى جامعيت، كمال و حقانيت تمام مطالب خويش را دارد:

«ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ.[١]

اين كتاب، ترديد در آن نيست».

«وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ.[٢]

آن را به حقيقت فرستاديم و به حقيقت هم فرود آمد».

اين اثر، همان قرآن است كه با گذشت چهارده قرن از نزول آن، دانشمندان و حكمت‌جويان عالم، در برترى و برازندگى آن در شگفت اند و مرور ايام و پيشرفت روز افزون علوم و معارف بشرى، درستى و راستى اين ادّعا را بيش از پيش تثبيت مى‌كند. اين حقيقت را قرآن در يكى از آيات استدلالى خويش چنين بيان مى‌كند:

«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً.[٣]

آيا در قرآن نمى‌انديشند و اگر از جانب غير از خدا بود، در آن اختلاف‌هاى زياد مى‌يافتند».

اختلاف شامل هر نوع اضطراب، ناهماهنگى، تعارض و تناقض مى‌شود.[٤]

[١]. بقره: آيه ٢.

[٢]. اسرا: آيه ١٠٥.

[٣]. نساء: آيه ٨٢.

[٤]. الميزان فى تفسير القرآن: ج ١ ص ٦٦.