شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣٣ - ٥/ ١٦ توبه نمودن فضيل بن عياض

بهاى آنها را نيز صدقه داد. آن گاه به پوشيدن پشمينه و خوردن نان جوين، روى آورد و شب‌ها را به عبادت، و روزها را به روزه‌دارى، سپرى مى‌كرد تا جايى كه نيكان و خوبان، پيوسته نزد او مى‌آمدند و مى‌گفتند: بر خويش، رحم آور كه خداوند، كريم است. اندك را سپاس مى‌گزارَد و بسيار را پاداش مى‌دهد؛ امّا او مى‌گفت: دوستان! من، خود را بهتر مى‌شناسم. جرم من، بس بزرگ است. شب و روز، سَرورم را نافرمانى كرده‌ام. و مى‌گريست و مى‌گريست.

پس از چندى، با پاى پياده و برهنه، آهنگِ حج نمود، در حالى كه تنها يك پيراهن كرباس بر تن داشت و دَلْوى كوچك و خورجينى همراه او بود تا آن كه به مكّه وارد شد و حجّ خويش را گزارد و در آن جا مُقيم شد. شبانگاهان، به حِجر [اسماعيل عليه السلام‌] مى‌رفت و بر حال خويش مى‌گريست و مى‌گفت: سَرور من! در خلوت‌هايم، تو را در نظر نياوردم.

سَرور من! كامجويى‌هايم رفت و گناهانشان برايم مانْد. پس واى بر من از آن روزى كه تو را ديدار كنم! واى و هزاران واى، از كارنامه آكَنده از رسوايى و گناهم، آن گاه كه گشوده شود! نه، كه واى بر من، آن گاه كه بر من، خشم گيرى و سرزنشم كنى؛ چرا كه تو به من، نيكى كردى و من در برابر الطاف و نعمت‌هايت، تو را نافرمانى كردم، و تو بر كردار من، ناظر بودى. سَرور من! به سوى چه كسى جز تو بگريزم؟ و به چه كسى جز تو پناه ببرم؟

سَرور من! من لايق آن نيستم كه بهشت را از تو بخواهم؛ بلكه به بخشندگى و بزرگوارى و بنده‌نوازى‌ات، از تو درخواست مى‌كنم كه مرا بيامرزى و بر من، رحم آورى، كه تو اهل پرهيزگارى و اهل آمرزشى.

٥/ ١٦ توبه نمودن فُضَيل بن عياض‌

٦١٧ تهذيب الكمال‌- به نقل از فضل بن موسى-: فُضَيل بن عِياض، عيّارى بود كه ميان ابيوَرد و سَرَخس، راهزنى مى‌كرد. سبب توبه‌اش، آن بود كه وى، عاشق دختركى (/ كنيزكى) شد.