شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦١ - چهار آيه ٢٤٠ سوره بقره

٣٩٨ تفسير العيّاشى‌- به نقل از ابو بصير-: از ايشان (امام باقر) در باره اين آيه: «يك سال بهره‌مند سازند و [از منزل‌] بيرون نكنند» پرسيدم. فرمود: «نسخ شده است و آيه‌ «چهار ماه و ده روز انتظار مى‌برند»، آن را نسخ كرده است، و آيه ارث نيز آن را نسخ كرده است.

٣٩٩ تفسير العيّاشى‌- به نقل از ابو بصير-: از ايشان در باره اين سخن خدا: «كسانى از شما كه مرگشان فرا مى‌رسد و همسرانى بر جاى مى‌گذارند، [بايد] براى همسران خويش وصيّت كنند تا آنان را براى يك سال بهره‌مند سازند و [از منزل‌] بيرون نكنند» پرسيدم.

فرمود: «اين آيه نسخ شده است».

گفتم: چگونه؟

فرمود: «وقتى مرد مى‌مُرد، از اصل مال به مدّت يك سال به زن انفاق مى‌شد.

سپس بدون سهم ارث، از منزل بيرونش مى‌كردند. بعد، آيه ارث- كه ارثِ يك چهارم و يك هشتم را تعيين كرده- آن را نسخ كرد. بنا بر اين، به زن از سهم ارث خود داده مى‌شود».

٤٠٠ امام على عليه السلام: مدّت عدّه در دوران جاهليت براى زن، يك سال تمام بود. وقتى مرد مى‌مرد، زن، چيزى مانند پشكل يا شبيه آن، پشت سرش پرت مى‌كرد و مى‌گفت:

شوهر [كردن‌] برايم از اين پست‌تر است. نه سرمه مى‌كشم و نه شانه مى‌زنم و نه عطر مى‌زنم و نه يك سال شوهر مى‌كنم. وارثان هم او را از خانه بيرون نمى‌كردند؛ بلكه از مال شوهرش تا يك سال او را تأمين مى‌كردند. سپس خداوند در آغاز اسلام، اين آيه را نازل كرد: «كسانى از شما كه مرگشان فرا مى‌رسد و همسرانى بر جاى مى‌گذارند، [بايد] براى همسران خويش وصيّت كنند تا آنان را براى يك سال بهره‌مند سازند و [از منزل‌] بيرون نكنند». زمانى كه اسلام قوّت گرفت، خداوند متعال نازل فرمود: «كسانى از شما كه مرگشان فرا مى‌رسد و همسرانى بر جاى مى‌گذارند، چهار ماه و ده روز انتظار مى‌برند و وقتى زمانشان سر آمد، بر شما اشكالى نيست‌ [كه براى ازدواج با آنها برويد]».