حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٥١٤ - جهاد در حكم ايثار شخصى

اولين سلسله راويان تمامى اين ١٣ حديث زمانى بين پايان قرن اول/ هفتم و دوم/ هشتم وفات نموده‌اند. بنا بر اين دورانى از اواسط قرن اول هجرى كه لشكركشى عليه قسطنطنيه بدون وقفه با موفّقيّت انجام مى‌گرديد تا به پيروزى انجاميد، يكى از آخرين نشانه‌هاى آخرالزمان تلقى گرديد.[١] راويان اين احاديث (اخبار) يا پارسايان اهل بصره بودند و يا جنگجويانى كه در مرز سوريه در مبارزات شركت مى‌كردند. تصور مى‌شود كه برخى از اين راويان قصه‌گو بوده‌اند:

١. شهر بن حوشب، اهل دمشق، مبارز/ قصه‌گو، راوى اخبار فضايل جهاد، متوفى ٧٣٠/ ١١٢- ٧١٦/ ٩٨.

٢. ابن ابى ناجيه، اهل مكّه، شهادت ٧٤٨/ ١٣١.

٣. زايد بن قدامه، اهل كوفه، او از يك مرابط كوفى نقل [حديث‌] مى‌كند و حديث الجهاد خود را از مبارزى سورى نقل نموده، وى در سال ٧٧٦/ ١٦٦ به شهاد رسيد.

٤. حُميد الطويل، اهل بصره، قصه‌گو، وفات ٧٥٧/ ١٤٠ يا ٦٥٩/ ١٤٢.

٥. حسن بن عطيّه، اهل دمشق، مبارزى زاهد كه از مبارزى صحابى، كه در حمس زندگى مى‌كرد، نقل حديث مينمود، وفات ٧٤٧/ ١٣٠.

[١].Cf .M Jarrar ,"

The Sirah: its Formation Period and its Transmission

"

, in BUC public Lecture Series Beirut Apri ٢٩٩١.