حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٤٦٩ - سوم
عبد اللّه، يحيى بن سعيد و ابن مُسيَّب، و موسى بن عقبة و نافع. امّا روابط ديگرى نيز يافت مىشود؛ مانند نقل فرزندى از پدرش، در خصوص موردِ ابن طاووس از طاووس، هشام بن عروة از عروة بن زبير و جعفر بن محمّد از محمّد بن على. گاه نيز يك آزاد شده (. مولى) چون نافع از مولاى خودش ابن عُمَر روايت مىكند. برخى از اين جفتها، تقريباً انحصارى عمل مىكنند؛ بدين معنا كه مخبر جوانتر فقط از مولاى خود يا پدرش، و نه هيچ كس ديگر، مطلب نقل مىكند؛ چنين موردى را در رابطه ابن طاووس با طاووس، ابن عروه با عروة، موسى بن عقبة با نافع، و جعفر بن محمّد با محمّد بن على شاهديم.
ديگرانى چون عَطاء بن أبى رباح، عمرو بن دينار، ابو زبير، يحيى بن سعيد و ايوب بن أبى تميمة، كما بيش غالباً، امّا نه هميشه، به مهمترين استادشان متكىاند. افزون بر اين، منابعى وجود دارند كه در آنها روابطى چون استاد/ شاگردى يا پدر/ فرزندى بر نقل فرد حاكم نيست، بلكه يا در آنها مشايخ بسيار متفاوتى ديده مىشود- مانندِ مورد ابن شِهاب، سليمان بن موسى و ديگران- يا به افرادى منتخب و ممتاز چون عبد الكريم، عطاء خراسانى، عمرو بن شعيب و ابن أبى مُلَيكة بر مىخوريم كه [هيمنهى روايىشان [بر منطقه يا گروه خاصى از راويان سايه افكنده است.
٣. نسبت روايات از پيامبر اكرم، صحابه و تابعين در منابع ابن جُريج تفاوت قابل ملاحظهاى دارد. تنها در يك نقل، آن هم نقل عمرو بن شعيب عمده احاديث نبوىاند. در مجموعههاى ديگر، همچون نقلهاى عطاء بن أبى رَباح، ابو زبير، ابن أبى مليكة، ابن شِهاب، هشام بن عروة، و عطاء خراسانى، نسبت روايات نبوى بين ٢٠ تا ٣٠ درصد در نوسان است. برخى مانند عمرو بن دينار، ابن طاووس، يحيى بن سعيد، موسى بن عقبة، عبد الكريم و نافع، فقط روايات معدودى از پيامبر دارند يا اصلًا هيچ ندارند. درصد بالاى روايات صحابه (: موقوفات) را مىتوان در آثار عطاء بن أبى رَباح، ابو زبير، ابن أبى مُلَيكة، موسى بن عقبة، نافع، يحيى بن سعيد، عبد الكريم و عطاء خراسانى يافت؛ اين نسبت در نقلهاى عمرو بن دينار، ابن شِهاب و هشام بن عروة تنها بين ٣٥ تا ٤٥ درصد، و در آثار عمرو بن شعيب و ابن طاووس، بسيار پايين است. در مورد اخير، يعنى ابن طاووس، بيشتر مطالبِ تابعين نقل مىشود. با