موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٨٥ - تتميم در ذكر حديث باقرى در تفسير سوره توحيد

ادراك او و احاطه به كيفيّت او، يكتا است در خدايى و متعالى از صفات خلق است»[٦٦٥].

فرمود حضرت باقر عليه السلام كه «حديث كرد براى من پدرم، زين العابدين عليه السلام، از پدرش، حسين بن على عليهما السلام، كه فرمود:" «صمد» آن است كه جوف ندارد. و «صمد» آن است كه آقايى او به منتها رسيده. و «صمد» آن است كه نمى‌خورد و نمى‌آشامد. و «صمد» آن است كه نمى‌خوابد. و «صمد» دائمى است كه هميشه بوده و هميشه خواهد بود».

فرمود حضرت باقر عليه السلام محمّد بن حنفيّه مى‌گفت: «صمد آن است كه قائم بنفسه باشد و غنىّ از غير باشد. و غير او گفت:" «صمد» متعالى از كَون و فساد است. و «صمد» آن است كه موصوف به تغاير نباشد"».

و حضرت باقر فرمود: «صمد بزرگ مُطاعى است كه فوق او امر و نهى كننده‌اى نباشد. فرمود: «سؤال شد على بن الحسين زين العابدين عليهما السلام از «صمد».

فرمود:" «صمد» آن كسى است كه شريك از براى او نيست، و مشكل و ثقيل نيست براى او حفظ چيزى، و پوشيده نمى‌ماند از او چيزى"»[٦٦٦].

وهب بن وهب قرشى گفت: «زيد بن على گفت:" «صمد» كسى است كه وقتى اراده كند چيزى را، بگويد به آن: «باش» پس موجود شود. و «صمد» كسى است كه ابداع كند اشياء را، پس خلق فرمايد آنها را در صورتى كه با هم اضدادند و هم‌شكلند و ازواجند؛ و خود متفرّد است به وحدت- نه ضدّ دارد و نه شكل و نه مثل و نه شبه"»[٦٦٧].

[٦٦٥] - التوحيد، صدوق، ص ٨٩، حديث ٢.

[٦٦٦] - همان، ص ٩٠، حديث ٣.

[٦٦٧] - همان، حديث ٤.