موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٦ - فصل هفتم در بيان تفهيم است

كنند و با جدّيت و كوشش مردانه وارد سلوك و رياضت شوند؛ و هرچه نفس را به رياضات عادت دادند فتح باب ديگر براى او كنند تا آن‌كه كم‌كم نفس بر قواى طبيعت چيره شود و قواى طبيعيه مسخّر در تحت كبرياى نفس گردند. و آنچه در احاديث شريفه وارد است كه جدّيت و كوشش در عبادت كنيد و مدح شده است از اشخاصى كه اجتهاد و كوشش در عبادت و رياضت مى‌كنند و در عبادات و رياضات ائمه هدى- سلام اللَّه عليهم- وارد است، با اين احاديث شريفه كه اقتصاد در عبادت را مدح فرموده‌اند، مبنى بر اختلاف اهل سلوك و درجات و احوال نفوس است؛ و ميزان كلّى، نشاط و قوّت نفس و نفار و ضعف آن است.

فصل هفتم در بيان تفهيم است‌

يكى از آداب قلبيه عبادات، خصوصاً عبادات ذكريه، «تفهيم» است. و آن، چنان است كه انسان قلب خود را در ابتداء امر چون طفلى پندارد كه زبان بازنكرده و آن را مى‌خواهد تعليم دهد؛ پس هر يك از اذكار و اوراد و حقايق و اسرار عبادات را با كمال دقّت و سعى به آن تعليم دهد و در هر مرتبه‌اى از كمال هست، آن حقيقتى را كه ادراك نموده به قلب بفهماند. پس، اگر اهل فهم معانى قرآن و اذكار نيست و از اسرار عبادات بى‌بهره است، همان معناى اجمالى را كه قرآن، كلام خدا است و اذكار، يادآورى حق است و عبادات، اطاعت و فرمانبردارى پروردگار است تعليم قلب كند و به قلب همين معانى اجماليه را بفهماند. و اگر اهل فهم معانى صوريه قرآن و اذكار است، همان معانى صوريّه را؛