موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٣٥ - تنبيه عرفانى در ترتيب اسماء اربعه شريفه

ارزاق و مربّى دار وجود است. و اسم شريف «رحمان» باطن «اسرافيل» است كه منشى ارواح و نافخ صُوْر و باسط ارواح و صُوَر است؛ چنانچه بسط وجود هم به اسم «رحمان» است. و اسم شريف «رحيم» باطن «جبرائيل» است كه موكّل بر تعليم و تكميل موجودات است. و اسم شريف «مالك» باطن «عزرائيل» است كه موكّل بر قبض ارواح و صور و ارجاع ظاهر به باطن است.

پس، سوره شريفه تا «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌» مشتمل بر عرش وحدانيت و عرش تحقّق است و مشير به حوامل آن مى‌باشد. پس، تمام دايره وجود و تجلّيات غيب و شهود، كه قرآن شريف ترجمان آن است، تا اين جاى از اين سوره مذكور است. و همين معنا جمعاً در «بسم اللَّه» كه اسم اعظم است موجود است؛ و در «باء» كه مقام سببيّت مى‌باشد و «نقطه» كه سرّ سببيّت است موجود است؛ و على عليه السلام سرّ ولايت و سببيت است، پس او است نقطه تحت الباء[٥٦٣]؛ يعنى، نقطه تحت الباء ترجمان سرّ ولايت است، تَأمَّلْ‌[٥٦٤]- واللَّه العالم.

تنبيه عرفانى: در ترتيب اسماء اربعه شريفه‌

شايد در تقديم «ربّ» و ذكر «رحمان» و «رحيم» پس از آن، و تأخير «مالك»، اشاره‌اى لطيفه باشد به كيفيت سلوك انسانى از نشئه ملكيه دنياويه تا فناى كلّى يا تا مقام حضور نزد مالك الملوك.

پس، سالك تا در مبادى سير است، در تحت تربيت تدريجى «رَبِّ الْعالَمِينَ‌» است؛ زيرا خود نيز از عالميان و سلوكش در تحت تصرّف زمان و تدريج است.

و چون به قدم سلوك از عالم طبيعتِ متصرّم منسلخ شد، مرتبه اسماء محيطه كه‌

[٥٦٣] - مشارق أنوار اليقين، ص ٢١.

[٥٦٤] - وجه تأمّل اشكالى است كه در حديث است.[ منه عفي عنه‌]