موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٣ - در بيان قول امام عليه السلام «العبودية جوهرة كنهها الربوبية»

كسى كه با قدم عبوديت سير كند و داغ ذلّت بندگى را در ناصيه خود گذارد، وصول به عزّ ربوبيت پيدا كند. طريق وصول به حقايق ربوبيت، سير در مدارج عبوديت است، و آنچه در عبوديت از انّيت و انانيت مفقود شود، در ظلّ حمايت ربوبيّت آن‌را مى‌يابد، تا به مقامى رسد كه حق تعالى سمع و بصر و دست و پاى او شود؛ چنانچه در حديث صحيح مشهور بين فريقين وارد است‌[٢١].

چون از تصرّفات خود گذشت و مملكت وجود خود را يكسره تسليم حق كرد و خانه را به صاحب خانه واگذار نمود و فانى در عزّ ربوبيّت شد، صاحب خانه خود متصرّف در امور گردد؛ پس تصرّفات او تصرّف الهى گردد؛ چشم او الهى شود و با چشم حق بنگرد، و گوش او گوش الهى شود و به گوش حق بشنود. و هرچه ربوبيّت نفس كامل باشد و عزّ آن منظور خواطر شود، از عزّ ربوبيت به‌همان اندازه كسر شود و ناقص گردد، چه كه اين دو مقابل يكديگرند:

«الدُّنْيَا و الآخِرَةُ ضَرَّتان»[٢٢].

پس، سالك الى اللَّه را ضرور است كه به مقام ذلّ خود پى‌بَرَد، و نصب‌العين او ذلّت عبوديت و عزّت ربوبيت باشد. و هرچه اين نظر قوّت گيرد عبادت‌

[٢١] - اشاره است به روايت« قرب نوافل»:« وَإنَّهُ لَيتَقَرَّبُ إلَيَّ بِالنَافِلَةِ حَتّى‌ احِبَّهُ؛ فَإذَا أحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذي يَسْمَعُ بِهِ وَبَصَرَهُ الَّذي يُبْصِرُ بِهِ وَلِسانَهُ الَّذي يَنْطِقُ بِهِ وَيَدَهُ الَّتي يَبْطِشُ بِهَا؛ إنْ دَعَاني أجَبْتُهُ وَإنْ سَأَلَني أعْطَيْتُه ...».( الكافي، ج ٢، ص ٣٥٢،« كتاب الإيمان و الكفر»،« باب من أذى المسلمين واحتقرهم»، حديث ٧ و ٨؛ كنز العمّال، ج ١، ص ٢٣٠، حديث ١١٥٨)

[٢٢] -« دنيا و آخرت هووى يكديگرند».( عوالي اللآلي، ج ١، ص ٢٧٧، حديث ١٠٦؛ و ج ٤، ص ١١٤، حديث ١٧٧؛ نهج البلاغة، ص ٤٨٦، حكمت ١٠٣)