موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٢٧ - فصل دوم در آداب انحناء ركوعى است

را اشاره به توحيدات ثلاثه دانند. و ما در سرّالصلوة آن مقامات را حسب ذوق عرفانى مذكور داشتيم‌[٧٤٥]. و اينك با لسانى ديگر بيان اين منازل كنيم كه با عامّه مناسبتى داشته باشد.

پس گوييم كه چون صلات معراج كمالى مؤمن و مقرِّب اهل تقوا است، متقوّم به دو امر است كه يكى مقدّمه ديگر است:

اول، ترك خودبينى و خودخواهى؛ كه آن، حقيقت و باطن تقوا است.

و دوم، خداخواهى و حق‌طلبى؛ كه آن، حقيقت معراج و قرب است. و لهذا در روايات شريفه است كه «الصّلاةُ قُربانُ كُلّ تَقِيّ»[٧٤٦] چنانچه قرآن شريف نيز نور هدايت است ولى براى متّقين: «ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ‌»[٧٤٧].

بالجمله، در اين سه مقام كه مقام قيام و ركوع و سجود است، اين دو مقام به تدريج حاصل شود. پس، در حال «قيام» ترك خودبينى است به حسب مقام فاعليت؛ و رؤيت فاعليت حق و قيّوميت حق مطلق است. و در «ركوع» ترك خودبينى است به حسب مقام صفات و اسماء؛ و رؤيت مقام اسماء و صفات حق است. و در «سجود» ترك خودبينى است مطلقاً و خداخواهى و خداطلبى است مطلقاً. و جميع منازل سالكين از شؤون اين مقامات ثلاثه است؛ چنانچه بر اهل بصيرت و اصحاب عرفان و سلوك واضح است.

و چون سالك در اين مقامات توجه به اين نمود كه سرّ اين اعمال توحيدات‌

[٧٤٥] - سرّ الصلوة، امام خمينى قدس سره، ص ١٢٨.

[٧٤٦] -« نماز وسيله تقرب هر پرهيزكار( به خدا) است».( الكافي، ج ٣، ص ٢٦٥،« كتاب‌الصلاة»،« باب فضل الصلاة»، حديث ٦)

[٧٤٧] -« هيچ شكّى در اين كتاب نيست و آن هدايت براى پرهيزكاران است».( البقرة( ٢): ٢)