موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٠٨ - تفسير «

و هم از آن كتاب از حضرت باقر عليه السلام نقل است كه: «كسى كه احيا كند شب قدر را، آمرزيده شود گناهان او گرچه به عدد ستارگان آسمان و وزن كوه‌ها و كيل درياها باشد»[٧١٠].

و اخبار در فضل آن بيش از آن است كه در اين اوراق نوشته شود.

تفسير «

قوله تعالى: «وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ» اين تركيب براى تفخيم و تعظيم و بزرگى مطلب است و عظمت حقيقت، خصوصاً به ملاحظه متكلّم و مخاطب. با آن كه حق تعالى- جلّت قدرته- متكلّم است و رسول اكرم صلى الله عليه و آله مخاطب است، با اين وصف، به قدرى گاهى مطلب با عظمت است كه اظهار آن در نسج الفاظ و تركيب حروف و كلمات ممكن نيست؛ كأنّه مى‌فرمايد: ليلة القدر نمى‌دانى چه حقيقت باعظمتى است؛ حقيقت آن را نتوان بيان نمود و نسج و نظم حروف و كلمات در خور آن حقيقت نيست. و لهذا با آن كه كلمه «ما» براى بيان حقيقت است، از بيان آن صرف نظر فرمود و فرمود: «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» به خواصّ و آثار آن معرفى آن را فرمود، چه كه بيان حقيقت ممكن نيست. و از اين‌جا نيز مى‌توان حدس قوى زد به اين‌كه حقيقت «لَيْلَةِ الْقَدْرِ» و باطنش غير از اين صورت و ظاهر است. گرچه اين ظاهر نيز با اهمّيت و عظمت است، ولى نه به آن مثابه كه نسبت به رسول اللَّه، ولىّ مطلق و محيط به كلّ عوالم، اين نحو تعبير شود.

إن قلت: بنابر آن احتمال كه مذكور شد كه باطن «لَيْلَةِ الْقَدْرِ» حقيقت و بنيه خود رسول مكرّم باشد كه در آن محتجب است شمس حقيقت به تمام شؤون،

[٧١٠] - إقبال الأعمال، ص ٤٧٣.