موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٠٠ - فصل هفتم در شمّهاى از تفسير سوره مباركه «قدر» به قدر مناسبت اين اوراق

اعجوبه زمان، خليل بن احمد رضوان اللَّه عليه‌[٦٩٥]، فرموده‌[٦٩٦]، آنچه مورد بحث توان بود آن است كه ملائكة اللَّه از سنخ عالم طبيعت و مادّيت نيستند؛ پس، معناى تنگى زمين چيست؟ بدان كه نظير اين مطلب در روايات شريفه وارد شده؛ مثل، قضيه تشييع سعدبن معاذ- رضى اللَّه عنه-[٦٩٧]، و مثل فرش نمودن ملائكه بال‌هاى خود را براى طالب علم‌[٦٩٨]. و اين يا از باب تمثّل ملائكه است به صور مثاليه و تنزّل آنها است از عالم غيب به عالم مثال و تضييق ملكوت ارض است، يا تمثّل مُلكى آنها است در ملك ارض؛ گرچه باز اين تمثّل را چشم‌هاى طبيعى حيوانى نبيند. بالجمله، تضييق به اعتبار تمثّلات «مثاليه» يا «ملكيه» است.

امر دوم در حقيقت «لَيْلَةِ الْقَدْرِ». بدان كه از براى هر رقيقه حقيقتى، و براى هر صورتى مُلكى، باطنى ملكوتى و غيبى است. و اهل معرفت گويند كه مراتب نزول حقيقت وجود به اعتبار احتجاب شمس حقيقت در افق تعيّنات، «ليالى»

[٦٩٥] - خليل بن احمد بن عمر بن تميم، أبو عبدالرحمان الباهلى البصرى النحوى العروضى، متولد به سال ١٠٠ يا ١٠٥ هجرى قمرى در بصره، و متوفّا در سال ١٦٠ يا ١٧٠ يا ١٧٥، اديب و لغوى معروف و مبتكر علم عروض. امامى مذهب و بنا به قول بعضى از اصحاب امام صادق عليه السلام بوده و از آن حضرت روايت كرده است. وى را تأليفات متعدد در فنون مختلف است؛ از جمله زبدة العروض، العين، كتابى درباره امامت، الايقاع، النعم، الجمل، الشواهد، النقط و الشكل، و كتابى درباره معانى اسماء و حروف. براى تفصيل بيشتر به كتب تراجم و رجال از جمله أعيان الشيعة، ج ٣٠، ص ٥٠، مراجعه شود.

[٦٩٦] - ر. ك: روض الجنان و روح الجنان( تفسير ابو الفتوح رازى)، ج ٢٠، ص ٣٤٤؛ مجمع البيان، ج ١٠، ص ٧٨٦.

[٦٩٧] - الكافي، ج ٣، ص ٢٣٦،« كتاب الجنائز»،« باب المسألة في القبر»، حديث ٦.

[٦٩٨] - الكافي، ج ١، ص ٣٤،« كتاب فضل العلم»،« باب ثواب العالم و المتعلّم»، حديث ١.