موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥ - در بيان مراعات و اهمّيت آن

را در تحت فشار قرار دهد؛ خصوصاً در ايّام جوانى و ابتداى سلوك كه آن نيز منشأ انضجار و تنفّر نفس شود و گاه شود كه انسان را از ذكر حق منصرف كند.

و در احاديث شريفه اشاره به اين معنا بسيار است، چنانچه در كافى شريف است كه حضرت صادق فرمودند: «من در ايّام جوانى جدّيت و اجتهاد در عبادت نمودم، پدرم به من فرمود:" اى فرزند! كمتر از اين عمل كن؛ زيرا كه خداى عزّ وجلّ وقتى كه دوست داشته باشد بنده‌اى را، راضى شود از او به كم"»[٥٥]. و قريب به اين مضمون در حديث ديگر است‌[٥٦].

و نيز در روايت كافى است كه حضرت ابى جعفر از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم حديث كند كه فرمود: «همانا اين دين، محكم است؛ داخل آن شويد با رفق و مدارا، و عبادت خدا را مبغوض بندگان خدا نكنيد تا مثل سوار مفرطى باشيد كه نه سفر را قطع مى‌كند و نه پشت به مركوب خود باقى مى‌گذارد»[٥٧]. و در حديث ديگر است كه «عبادت پروردگار را مبغوض نفس خود مكن»[٥٨].

بالجمله، ميزان در باب «مراعات» آن است كه انسان ملتفت احوال نفس باشد و با آن به مناسبت قوّت و ضعف آن سلوك كند؛ چنانچه اگر نفس در عبادات و رياضات قوى است و تاب مقاومت دارد، در عبادت كوشش و جدّيت كند. و اشخاصى كه ايّام غرور جوانى را طى كرده‌اند و آتش شهوات آنها تا اندازه‌اى فرو نشسته است، مناسب است قدرى رياضات نفسانيه را بيشتر

[٥٥] - الكافي، ج ٢، ص ٨٧،« كتاب الإيمان و الكفر»،« باب الاقتصاد في العبادة»، حديث ٥.

[٥٦] - همان، حديث ٤.

[٥٧] - همان، حديث ١.

[٥٨] - همان، حديث ٦.