موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٤١ - تحقيق عرفانى در نكته اتيان به صيغه متكلم مع الغير

است، و اين توجه به كثرت- ولو كثرت اسمائى- از سرائر توحيد و حقايق تجريد بعيد است؛ و لهذا شايد سرّ خطيئه آدم عليه السلام توجه به كثرت اسمائى است كه روحِ شجره منهيّه است.

تحقيق عرفانى: در نكته اتيان به صيغه متكلم مع الغير

بدان كه اهل ظاهر در نكته ذكر «نَعْبُدُ» و «نَسْتَعِينُ‌» به صيغه متكلّم مع الغير، با آن كه عابد واحد است، نكاتى گفته‌اند:

از آن جمله آن كه عابد را حيله‌اى شرعيه به نظر رسيده كه به وسيله آن عبادتش مقبول درگاه حق تعالى افتد. و آن، آن است كه عبادت خود را در ضمن عبادت ساير مخلوق، كه از جمله آنها است كمّل از اولياء كه حق تعالى عبادت آنها را قبول مى‌فرمايد، تقديم بارگاه قدس و دستگاه رحمت كند تا به اين وسيله عبادت او نيز ضمناً قبول شود؛ زيرا كه از عادتِ كريم نيست كه تبعّض صفقه كند[٥٧٨].

و از آن جمله آن كه چون تشريع نماز در اول امر به جماعت بوده از اين جهت به لفظ جمع ادا شده‌[٥٧٩].

و ما در سرّ جملى اذان و اقامه نكته‌اى گفتيم‌[٥٨٠] كه از آن، كشف اين سرّ تا اندازه‌اى مى‌شود. و آن، آن است كه اذان اعلان قواى ملكيه و ملكوتيه سالك است براى حضور در محضر؛ و اقامه به‌پا داشتن آنها است در حضور. و چون سالك قواى ملكيه و ملكوتيه خود را در محضر حاضر نمود و قلب كه پيشواى‌

[٥٧٨] - التفسير الكبير، ج ١، ص ٢٤٨؛ تفسير البيضاوي، ج ١، ص ٩.

[٥٧٩] - همان.

[٥٨٠] - ر. ك: صفحه ١٥١.