موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢١٧ - فصل پنجم ذكر بعض درجات ديگر اخلاص

حَقَّ مَعْرِفَتِكَ وَما عَبَدْنَاكَ حَقَّ عِبَادَتِكَ»[٣٢١] گويد و ائمّه معصومين عليهم السلام آن‌طور در محضر مقدس اظهار قصور و تقصير كنند، از پشه لاغرى چه خيزد؟[٣٢٢] آرى، آنها مقام معرفتشان به عجزِ ممكن و عزّت و عظمتِ واجب- تعالى شأنه- اقتضا مى‌كرد آن اظهارات و اعترافات را. ما بيچارگان از جهل و حجاب‌هاى گوناگون به گردن‌فرازى برخاستيم و خودفروشى و عمل‌فروشى كنيم.

سبحان اللَّه! چه كلام صادقى است فرمايش اميرالمؤمنين عليه السلام كه مى‌فرمايد:

«عُجْبُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ أحَدُ حُسّادِ عَقْلِه»[٣٢٣]. اين از بى‌عقلى نيست كه شيطان امر ضرورى را بر ما تعميه كند و ما در ميزان عقل به سنجش آن بر نخيزيم؟ ما خود بالضرورة مى‌دانيم كه اعمال ما و همه بشر عادى بلكه همه ملائكة اللَّه و روحانيين در ميزان مقايسه با اعمال رسول خدا صلى الله عليه و آله و ائمّه هدى- سلام اللَّه عليهم- قدر محسوسى ندارد و به هيچ‌وجه در حساب نيايد، آنگاه، اعتراف به تقصير و اظهار عجز از قيام به امر از آن بزرگواران، متواتر بلكه فوق حد تواتر است. اين دو قضيّه ضروريه به ما نتيجه مى‌دهد كه بايد به هيچ‌يك از اعمال خود خشنود نباشيم؛ بلكه اگر به قدر عمر دنيا به عبادت و اطاعت قيام كنيم، خجل و شرمسار باشيم و منفعل و سرافكنده باشيم؛ مع الوصف، چنان شيطان در قلب ما متمكّن شده و حكومت بر عقول و حواس ما مى‌كند كه از اين مقدّمات ضروريه نتيجه نگرفته بلكه احوال قلوب ما به عكس است.

[٣٢١] -« آن‌چنان‌كه حق شناخت توست تو را نشناختيم، و آن گونه كه حق پرستيدن توست تورا نپرستيديم».( بحار الأنوار، ج ٦٨، ص ٢٣، حديث ١)

[٣٢٢] -« جايى كه عقاب پر بريزد/ از پشه لاغرى چه خيزد».( امثال و حكم دهخدا، ج ٢، ص ٥٧٩، بدون ذكر نام شاعر)

[٣٢٣] -« خودبينى رشك برنده به عقل است».( نهج البلاغة، ص ٥٠٧، حكمت ٢١٢)