موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧ - فصل دوم در مراتب مقامات اهل سلوك

نورزد و خود را به مقام ديگر كه مقام دوم است برساند:

و آن، چنان است كه آنچه را عقل با قوّت برهان و سلوك علمى ادراك كرده با قلم عقل به صفحه قلب بنگارد و حقيقت ذلّ عبوديت و عزّ ربوبيت را به قلب برساند و از قيود و حجب علميه فارغ گردد. و ما اشاره به اين مقام در آتيه نزديكى مى‌نماييم‌[٢٧] ان شاء اللَّه. پس نتيجه مقام دوم حصول ايمان به حقايق است.

مقام سوم، مقام «اطمينان و طمأنينه نفس» است كه در حقيقت، مرتبه كامله ايمان است. قالَ تَعالى مُخاطِباً لِخَليِله: «أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى‌ وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي‌»[٢٨].

و شايد اشاره به اين مرتبه نيز پس از اين بيايد.

مقام چهارم، مقام «مشاهده» است كه آن نورى است الهى و تجلّى‌اى است رحمانى كه تَبَع تجلّيات اسمائيه و صفاتيه در سرّ سالك ظهور كند و سر تا پاى قلب او را به نور شهودى متنوّر نمايد. و در اين مقام درجاتى است كثيره كه ذكر آنها از حوصله اين اوراق خارج است. و در اين مقام نمونه‌اى از قرب نوافل «كُنْتُ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ وَيَدَه»[٢٩] بروز كند و سالك خود را مستغرق بحر لايتناهى بيند؛ و پس از آن بحرى است بسيار عميق كه از اسرار «قدر» در آن شمّه‌اى كشف شود.

و هر يك از اين مقامات را استدراجى است خاصّ به خود، كه سالك را در آن هلاكت عظيم است، و سالك بايد در تمام مقامات خود را تخليص از انانيّت و

[٢٧] - ر. ك: صفحه ٢٢.

[٢٨] -« خداى تعالى خطاب به خليل خود( ابراهيم) فرمود:« آيا ايمان نياورده‌اى؟» گفت:« چرا، اما( اين تقاضايم) براى اين است كه قلبم اطمينان يابد».( البقره( ٢): ٢٦٠)

[٢٩] - ر. ك: صفحه ٢٤- ٢٥.