راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٦٠١ - شرح معانى نماز
خود را از هر قوّه و قدرت بجز قدرت او تجديد كن، و به حقيقت بدان كه طاعت تو جز به كمك او صورت نگرفته و منّت از آن اوست كه تو را بدان توفيق بخشيده، و به عبادت خود گمارده، و به تو شايستگى داده كه با او راز و نياز كنى، و اگر تو را از اين توفيق محروم مىكرد از جمله رانده شدگان و در زمره شيطان ملعون بودى. سپس هنگامى كه از استعاذه و گفتن بسم الله و حمد و اظهار نياز به مطلق كمك حقّ تعالى فراغت يافتى درخواست خود را معيّن، و مهمّترين حاجات خود را اظهار كن و بگو: اهدنا الصراط المستقيم راه و صراطى كه ما را به جوار تو سوق دهد، و ما را به سر منزل رضاى تو برساند. اين سخن خود را شرح و تفصيل بده و تأييد و استشهاد كن به آنانى كه خداوند نعمت هدايت را به آنها ارزانى فرموده است مانند پيامبران و صدّيقان و شهيدان و صالحان، نه كسانى كه بر آنها غضب فرموده است مانند كافران و منحرفان اعمّ از يهود و نصارا و صابيان. چون سوره فاتحه را بدين گونه قرائت كردى رواست در زمره كسانى قرار گيرى كه مطابق آنچه پيامبر (ص) خبر داده خداوند درباره آنها فرموده است:
«نماز را ميان خود و بندهام دو نيم كردم، نيمى براى خودم و نيمى براى بندهام بنده مىگويد: الحمد لله رب العالمين، خداوند مىگويد: بندهام مرا ستود و بر من ثنا گفت، و اين معناى قول نمازگزار است كه مىگويد: سمع الله لمن حمده ... تا آخر حديث»«٣٤». اينك اگر از نمازهايت بهرهاى نبرده باشى جز اين كه خداوند با همه جلال و عظمت خود تو را ياد مىكند همين غنيمت تو را
«٣٤» صحيح مسلم ج ٢ ص ٩ از ابى هريره در حديثى گفته است : من از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم مى فرمود: خداوند متعال فرموده است نماز را ميان خود و بنده ام دو قسمت كردم و براى بنده ام رواست آنچه بخواهد درخواست كند هنگامى كه بنده مى گويد: الحمدلله رب العالمين خداوند مى گويد: بنده ام مرا ستود و چون بگويد: الرحمان الرحيم خداوند مى گويد:بنده ام بر من ثنا گفت و موقعى كه بگويد: مالك يوم الدين خداوند مى فرمايد: بنده ام مرا بزرگ داشت و چون بگويد: اياك نعبد و اياك نستعين خداوند مى فرمايد اين ميان من و بنده من است و براى بنده ام رواست آنچه بخواهد درخواست كند و چون بگويد: (( اهدنا الصراط المستقيم صراط الذين انعمت عليهم غير المغضوب عليهم ولا الضالين )) خداوند مى فرمايد: اين از آن بنده من و براى او رواست كه هر چه بخواهد درخواست كند (سنن نسائى ج ٢ ص ١٣٦)