راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء)
(١)
گفتارى از مترجم
١١ ص
(٢)
نام و نسب غزّالى
١١ ص
(٣)
واژه غزّالى
١٣ ص
(٤)
مذهب غزّالى
١٣ ص
(٥)
تأليفات غزّالى
١٤ ص
(٦)
پيشگفتار
١٧ ص
(٧)
گردآورنده المحجّة البيضاء
٤٥ ص
(٨)
مشايخ وى و روايت كنندگان از او
٤٨ ص
(٩)
تأليفات گرانبها و آثار ارزشمند او
٤٩ ص
(١٠)
مقدّمه مؤلف
٥٩ ص
(١١)
كتاب علم
٦٩ ص
(١٢)
باب اوّل در فضيلت علم و فرا گرفتن و ياد دادن آن، با ذكر شواهد نقلى و عقلى
٧٠ ص
(١٣)
فصل گفتار برخى از دانشمندان در فضيلت علم
٧٣ ص
(١٤)
فصل احاديث در فضيلت علم از طريق خاصّه
٨٩ ص
(١٥)
فصل شواهد عقلى كه غزّالى ذكر كرده است
١٠٨ ص
(١٦)
فصل شواهد عقلى كه مؤلّف ذكر كرده است
١١٣ ص
(١٧)
باب دوّم
١١٦ ص
(١٨)
فصل علم به قرآن منحصر به روايات معصومين (ع) است
١٢٥ ص
(١٩)
فصل گفتار غزّالى كه فقه از علوم دنياست
١٣٢ ص
(٢٠)
فصل ردّ شديد مؤلّف بر غزّالى در معناى علم فقه
١٣٨ ص
(٢١)
فصل شرح علم آخرت و نقل اخبار در اين باره
١٤٢ ص
(٢٢)
فصل علم احوال دل
١٤٩ ص
(٢٣)
باب سوّم در آنچه عامّه آن را از علوم ستوده مىشمارند و از اين علوم نيست
١٦٠ ص
(٢٤)
علّت نكوهيدگى دانشهاى ناپسند
١٦٠ ص
(٢٥)
باب چهارم سبب رو آوردن مردم به مناظره و شرايط و آداب و آفات آن
١٩٢ ص
(٢٦)
سبب رو آوردن مردم به مناظره
١٩٢ ص
(٢٧)
شرايط مناظره و آداب آن
١٩٤ ص
(٢٨)
باب پنجم وظايف معلّم و دانشجو
٢٠٨ ص
(٢٩)
باب ششم آفات علم و نشانههاى عالمان دنيا و عالمان آخرت
٢٣١ ص
(٣٠)
نشانههاى عالمان دنيا
٢٣١ ص
(٣١)
نشانههاى عالمان آخرت
٢٣٨ ص
(٣٢)
باب هفتم درباره عقل و شرف و حقيقت و اقسام آن
٢٩٣ ص
(٣٣)
فصل اخبارى كه از طريق خاصّه در شرافت عقل وارد شده است
٢٩٧ ص
(٣٤)
بيان تفاوت مردم در عقل
٣١٢ ص
(٣٥)
كتاب قواعد عقايد
٣١٩ ص
(٣٦)
فصل وصيّتهاى سيّد بن طاووس
٣٢٦ ص
(٣٧)
فصل موقعيت اهل بيت (ع) در كتاب خدا
٣٣٥ ص
(٣٨)
باب دوّم در توحيد
٣٤٧ ص
(٣٩)
فصل تصديق وجود خداوند سبحان امرى فطرى است
٣٥٤ ص
(٤٠)
فصل خداوند يگانه است و انبازى ندارد
٣٥٧ ص
(٤١)
فصل خداوند سبحان مانندى ندارد
٣٥٩ ص
(٤٢)
فصل خداوند سبحان متكلّم است
٣٦١ ص
(٤٣)
فصل خداوند سبحان داراى وحدت معنوى است
٣٦٤ ص
(٤٤)
فصل خداوند سبحان قديم است
٣٦٥ ص
(٤٥)
باب سوّم در عدل
٣٦٦ ص
(٤٦)
باب چهارم در نبوّت
٣٧٢ ص
(٤٧)
فصل وجوب عصمت پيامبران
٣٧٣ ص
(٤٨)
فصل قرآن كلام خداوند و وحى و كتاب اوست
٣٧٩ ص
(٤٩)
باب پنجم در امامت
٣٨٠ ص
(٥٠)
فصل دلايل وجوب عصمت امام
٣٨٤ ص
(٥١)
فصل شماره امامان و نصوص وارد درباره آنان
٣٩٩ ص
(٥٢)
فصل دوستى دوستان خدا و دشمنى با دشمنان خدا واجب است
٤٠٤ ص
(٥٣)
باب ششم در معاد
٤٠٥ ص
(٥٤)
باب هفتم در سبب تدريج در ارشاد و ترتيب درجات اعتقاد
٤١٦ ص
(٥٥)
فصل گفتار خواجه نصير الدّين طوسى
٤١٩ ص
(٥٦)
فصل در نكوهش علم كلام و اندازه آن
٤٢٢ ص
(٥٧)
فصل اختلاف ظاهر و باطن
٤٣٧ ص
(٥٨)
كتاب اسرار طهارت و مسائل مهمّ آن
٤٥٣ ص
(٥٩)
قسم اوّل در طهارت از خبث
٤٥٩ ص
(٦٠)
قسم دوّم در طهارت از حدث
٤٦٩ ص
(٦١)
در چگونگى استنجا و آداب آن
٤٧٢ ص
(٦٢)
فصل در فضيلت مسواك كردن و آداب آن
٤٧٦ ص
(٦٣)
در چگونگى وضو و آداب و سنّتهاى آن
٤٧٩ ص
(٦٤)
بيان فضيلت وضو
٤٨٣ ص
(٦٥)
فصل اسرار طهارت
٤٨٩ ص
(٦٦)
قسم سوّم زدودن فضلات ظاهر بدن
٤٩٣ ص
(٦٧)
چگونگى ورود به گرمابه و آداب آن
٥٠٢ ص
(٦٨)
كتاب اسرار نماز و مسائل مهمّ آن
٥٢٩ ص
(٦٩)
باب اوّل در فضيلت نماز، سجود، جماعت، اذان و جز اينها
٥٣٠ ص
(٧٠)
فضيلت اذان
٥٣١ ص
(٧١)
فضيلت نماز واجب
٥٣٢ ص
(٧٢)
در فضيلت كامل به جا آوردن اركان
٥٣٥ ص
(٧٣)
فضيلت نماز جماعت
٥٣٦ ص
(٧٤)
فضيلت سجود و ذكر آن
٥٤٠ ص
(٧٥)
فضيلت خشوع و معناى آن
٥٤٦ ص
(٧٦)
فضيلت مسجد و محلّ نماز
٥٥٤ ص
(٧٧)
باب دوّم در چگونگى اعمال ظاهرى نماز
٥٥٩ ص
(٧٨)
تمييز واجب و مستحب و تفاوت بعضى از مستحبّات با يكديگر
٥٦٥ ص
(٧٩)
باب سوّم شرايط باطنى اعمال قلب
٥٦٩ ص
(٨٠)
معانى باطنى كه نماز به آنها كامل مىشود
٥٧٥ ص
(٨١)
اسباب معانى ششگانه مذكور
٥٧٦ ص
(٨٢)
فصل دانستن وقت و حضور قلب در آن
٥٨٧ ص
(٨٣)
فصل طهارت
٥٨٨ ص
(٨٤)
فصل پوشيدن عورت
٥٨٩ ص
(٨٥)
فصل مكان نمازگزار
٥٩٠ ص
(٨٦)
فصل رو به قبله بودن
٥٩٢ ص
(٨٧)
فصل اعتدال
٥٩٣ ص
(٨٨)
فصل توجه به خداوند
٥٩٤ ص
(٨٩)
فصل نيّت و اخلاص در آن
٥٩٥ ص
(٩٠)
فصل تكبير
٥٩٦ ص
(٩١)
فصل دعاى استفتاح
٥٩٨ ص
(٩٢)
شرح معانى نماز
٦٠٠ ص
(٩٣)
فصل معناى تشهد و گفتار مرحوم شهيد
٦٠٧ ص
(٩٤)
فصل دعاى پس از نماز
٦١٠ ص
(٩٥)
داستانها و خبرهايى درباره نماز خاشعان
٦١٤ ص
(٩٦)
انى لا كتم من علمى جواهره = كى لا يرى الحق ذو جهل فيفتننا«51»
١٤٨ ص
(٩٧)
و قد تقدم فى هذا ابو حسن = الى الحسين و وصى قبله الحسنا«52»
١٤٨ ص
(٩٨)
يا رب جوهر علم لو ابوح به = لقيل لى انت ممن يعبد الوثنا«53»
١٤٨ ص
(٩٩)
و لاستحل رجال مسلمون دمى = يرون اقبح ما ياتونه حسنا«54»
١٤٨ ص
(١٠٠)
العلم حرب للفتى المتعالى = كالسيل حرب للمكان العالى«9»
٢١٣ ص
(١٠١)
و من يك ذافم مر مريض = يجد مرا به الماء الزلالا«16»
٢١٧ ص
(١٠٢)
و ما هو الا ذبالة و قدت = تضئى للناس و هى تحترق«21»
٢٢٣ ص
(١٠٣)
و من منح الجهال علما اضاعه = و من منع المستوجبين فقد ظلم«33»
٢٢٩ ص
(١٠٤)
لا تنه عن خلق و تاتى مثله = عار عليك اذا فعلت عظيم«34»
٢٣٠ ص
(١٠٥)
و راعى الشاة يحمى الذئب عنها = فكيف اذا الرعاة لها ذئاب«31»
٢٤٠ ص
(١٠٦)
يا معشر القرّاء يا ملح البلد = ما يصلح الملح اذا الملح فسد«32»
٢٤٠ ص
(١٠٧)
عرفت الّشّر لا للشّرّ لكن لتوقيه = و من لا يعرف الشّر من الناس يقع فيه«103»
٢٨١ ص
(١٠٨)
الطرق شتّى و طرقّ الحق مفردة = و السالكون طريق الحق افراد«106»
٢٨٤ ص
(١٠٩)
لا يعرفون و لا تدرى مقاصدهم = فهم على مهل يمشون قصّاد«107»
٢٨٤ ص
(١١٠)
و للخلق فى غفله عمّا يراد بهم = فجلّهم عن سبيل الحق رقّاد«108»
٢٨٤ ص
(١١١)
رأيت العقل عقلين = فمطبوع و مسموع«30»
٣٠٧ ص
(١١٢)
و لا ينفع مسموع = إذا لم يك مطبوع«31»
٣٠٧ ص
(١١٣)
كما لا تنفع الشّمس = و ضوء العين ممنوع«32»
٣٠٧ ص
(١١٤)
العقل عقلان = مطبوع و مسموع
٣٢٣ ص
(١١٥)
و لا ينفع مسموع = إذا لم يك مطبوع
٣٢٣ ص
(١١٦)
كما لا تنفع الشّمس = و نور العين ممنوع«9»
٣٢٣ ص
(١١٧)
هم القوم من أصفاهم الودّ مخلصا = تمسّك فى اخراه بالسّبب الأقوى«49»
٣٤٣ ص
(١١٨)
هم القوم فاقوا العالمين مآثرا = محاسنها تجلى و آياتها تروى«50»
٣٤٣ ص
(١١٩)
بهم عرف النّاس الهدى فهداهم = يضلّ الّذى يقلى و يهدى الّذي يهوى«51»
٣٤٣ ص
(١٢٠)
موالاتهم فرض و حبّهم هدى = و طاعتهم قربى و ودّهم تقوى«52»
٣٤٣ ص
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص

راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧ - گردآورنده المحجّة البيضاء

سيّد محمد شفيع حسينى در كتاب الروضة البهيّة در شرح حال مرحوم فيض گفته است: او عمر شريف خود را در ترويج احاديث رسيده از معصومين (ع) و علوم الهى صرف كرد، و سخنان او در هر باب در نهايت پاكيزگى و متانت است، و او را تأليفات بسيارى است.

مؤلّف روضات الجنّات اين گونه از او ستايش مى‌كند: مقام او در فضل، فهم، مهارت او در فروع و اصول، تأليفات بسيار او كه با عبارات زيبا و استحكام معنا نگارش يافته‌اند مشهورتر از آن است كه بر احدى از اين طايفه تا پايان روزگار پوشيده باشد«١٣».

محدّث نورى گفته است: از جمله مشايخ و استادان علّامه مجلسى، عالم، فاضل، متبحّر، محدّث، عارف، حكيم مولى محسن بن شاه مرتضى بن شاه محمود مشهور به فيض كاشانى است«١٤».

محدّث قمى پس از آن كه او را به همان عناوينى كه ذكر شد نام مى‌برد، مى‌گويد:

مرتبه او در فضل و ادب، جامعيّت و وسعت اطّلاع، زيبايى تعبير، حسن نگارش و احاطه او به علوم معقول و منقول مشهورتر از آن است كه بر كسى پوشيده باشد«١٥».

علّامه امينى در الغدير ج ١١ ص ٣٦٢ در ذكر احوال علم الهدى فرزند مؤلّف مى‌گويد: او پسر محقّق فيض است همان كسى كه پرچمدار فقه و حديث، منبع فلسفه، معدن عرفان، كوه اخلاق و دريايى از علوم و معارف بود. او فرزند همين دانشمند يگانه‌اى است كه زمانه كمتر مانند او را به خود ديده، و روزگار از آوردن نظير او ناتوان است.

استاد پژوهشگر مرتضى مدرّسى چهاردهى معلّم دانشسراى عالى دانشگاه تهران در كتاب خود به نام طبقات المفسّرين در ستايش و بزرگداشت او گفتارى دارد كه مايلم آن را در اين جا ذكر كنم، او مى‌گويد: