راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٩ - فصل اخبارى كه از طريق خاصّه در شرافت عقل وارد شده است

و به سند صحيح از محمّد بن مسلم از ابى جعفر امام باقر (ع) روايت كرده كه فرموده است: «چون خدا عقل را آفريد، آن را به سخن درآورد، و به آن فرمود: پيش آى پيش آمد، سپس به او فرمود: بازگرد بازگشت، آنگاه خداوند فرمود: به عزّت و جلال خودم سوگند خلقى نيافريدم كه در نزد من از تو محبوبتر باشد، و تنها تو را در كسى كه او را دوست مى‌دارم كامل مى‌گردانم، آگاه باش روى امر و نهى من با توست، و كيفر و پاداشم به حساب توست.»«٢١»

و به سند خود از ابى الجارود از ابى جعفر امام باقر (ع) نقل كرده كه فرموده است: «خداوند در روز رستاخيز در حساب بندگان خود به اندازه عقلى كه در دنيا به آنها داده است رسيدگى و سختگيرى مى‌كند.»«٢٢»

و به سند خود از عبد الله بن سنان از ابى عبد الله (ع) روايت مى‌كند كه فرموده است: «پيامبر (ص) حجّت خدا بر بندگان اوست، و عقل ميان هر يك از بندگان و خداوند حجّت است.»«٢٣»

و به سند خود از احمد بن محمّد به طور مرسل نقل كرده كه ابو عبد الله (ع) فرموده است: «ستون حيات انسان عقل است، و خرد سرچشمه هوش، فهم، حفظ و دانش است. او در پرتو خرد به كمال مى‌رسد، و آن رهنما و مرشد و وسيله گشايش كار اوست، و هر گاه خودش به انوار غيبى مؤيّد باشد دانشمند، حافظ، ذاكر، زيرك و با فهم خواهد بود و به سبب آن چگونه و چه را و كجا را مى‌داند و خيرخواه و بدخواه خود را مى‌شناسد، و چون اين را بداند راه و چاه و وصل و فصل خود را نيز خواهد دانست، و يگانه‌پرستى خويش را نسبت به خداوند خالص و به لزوم طاعت او اقرار خواهد كرد، و چون چنين كند به تلافى از دست‌رفته‌ها مى‌پردازد، و به آنچه براى آينده لازم است مشغول مى‌شود مى‌داند در چه وضعى است، و براى چه در اين جاست، از كجا به اين جا آمده، و