راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٤ - فصل شرح علم آخرت و نقل اخبار در اين باره

صريح حقّ در اين امور آشكار گردد، به گونه‌اى كه گويا با چشم سر، و خالى از هر گونه شكّ و ترديد اين امور مشاهده و معلوم شده است. اين امر از نظر گوهر و سرشت انسان قابل امكان است، جز ابن كه زنگار پليديها و كثافات دنيا بر روى آينه دل جمع و متراكم شده است و مقصود از علم راه آخرت دانستن كيفيّت زدودن اين پليديها از اين آينه است، پليديهايى كه ميان بنده و حقّ تعالى، و نيز شناخت صفات و افعال او مانع و حجاب است. بى‌شك زدودن اين زنگارها و پاكيزه ساختن آن از پليديها تنها از طريق ترك شهوات، و اقتدا به پيامبران در همه احوال آنها، امكان پذير است، از اين رو به اندازه‌اى كه از دل حجاب برداشته مى‌شود، و در برابر حقّ قرار مى‌گيرد، انوار حقايق بر آن مى‌تابد، و براى رسيدن به اين مقصود جز تحمّل رياضتهايى كه تفصيل آنها در جاى خود خواهد آمد، و جز كسب دانش و فرا گرفتن آن، راهى وجود ندارد.

امّا علم مكاشفه در كتابها وارد نمى‌شود و كسى كه خداوند چيزى از اين دانش را به او ارزانى داشته است پيرامون مسائل آن جز با اهلش گفتگو نمى‌كند و او بر سبيل مذاكره و به طور سرّى در اين امر با وى مشاركت مى‌كند. اين علم پنهانى همان است كه پيامبر (ص) در گفتار خود اراده كرده و فرموده است:

«همانا برخى از علوم صورت پوشيده‌اى دارد كه جز اهل معرفت كسى آن را نمى‌داند و اينان چون از آن دانش سخن بگويند تنها كسانى كه نسبت به خدا خدعه مى‌كنند آن را منكر مى‌شوند و كسانى كه به خدا اعتقاد دارند آن را مى‌پذيرند بنابراين كسى را كه خداوند علمى به او عطا كرده است كوچك نشماريد، زيرا خداوند او را حقير ندانسته كه آن دانش را به وى ارزانى داشته است.»«٤١»

مى‌گويم: ما نيز از طريق خاصّه به سند خود از امير مؤمنان (ع) روايت داريم كه فرموده است: «همانا محبوبترين بندگان نزد خدا بنده‌اى است كه خدا او