راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٨٧ - فصل دانستن وقت و حضور قلب در آن
اين رو پيامبر (ص) فرمود: «ارحنا يا بلال»«١٧» يعنى با صداى اذان ما را آسوده كن، زيرا روشنى چشم و خوشحالى آن حضرت در آن بود.
مىگويم: يكى از دانشمندان ما«١٨» گفته است: از فصول اذان و واژههاى آن پند بگير كه چگونه با نام خداوند آغاز شده و با نام او پايان يافته است، و بفهم كه اوست اوّل و آخر و ظاهر و باطن و هنگام شنيدن تكبير قلب خود را براى بزرگداشت حق تعالى و خوار شمردن دنيا و آنچه در آن است آماده ساز، تا در تكبيرى كه مىگويى دروغگو نباشى، و با شنيدن صداى تهليل ضمير خود را از هر معبودى جز خداوند بزداى، و پيامبر (ص) را حاضر بدان و در پيشگاه او ادب را نگهدار، و مخلصانه به پيامبرى او گواهى ده، و بر آن حضرت و خاندانش درود بفرست خويشتن را به حركت درآور، و به هنگام دعايى كه براى شروع در نماز و آنچه موجب رستگارى و بهترين و برترين اعمال است مىخوانى حوصله و توان خود را به كار بر، و پس از آن با گفتن تكبير و تعظيم خداوند پيمان خود را با او تازه كن، و
دعايت را همچنان كه با نام او آغاز كردى با نام او پايان ده، و اصل خود را از او، و برگشت خود را به سوى او، و موجوديّت خود را به لطف او بدان، و اعتماد خود را بر قوّت و قدرت او قرار ده كه: لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم.
فصل: دانستن وقت و حضور قلب در آن
مىگويم: امّا درباره وقت نماز يكى از دانشمندان ما«١٩»- كه رحمت خدا بر همه آنان باد- گفته است: به هنگام درآمدن آن به ياد آور كه آن ميعادگاهى است كه خداوند قرار داده است تا به خدمت او قيام كنى، و شايستگى حضور در پيشگاه او را به دست آورى و به توفيق طاعت او نايل شوى. و بايد به هنگام
«١٧» عراقى گفته است : اين حديث را دارقطنى در العلل از بلال و ابى داوود نظير آن را به سند صحيح از يكى از صحابه كه نام او را نبرده نقل كرده است
«١٨» اسرارالصلوة شهيد دوم ص ١٨٦ و ١٨٥
«١٩» اسرارالصلوة شهيد دوم ص ١٨٦ و ١٨٥