راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧٨ - فصل در فضيلت مسواك كردن و آداب آن

از امام صادق (ع) روايت است: «چون در شب (براى عبادت) برخيزى مسواك كن، زيرا فرشته‌اى به نزد تو مى‌آيد و دهنش را بر دهانت مى‌گذارد، و هر حرفى را كه تلاوت مى‌كنى به آسمان بالا برده مى‌شود، پس بايد دهنت خوشبو باشد.»«٥٧» چنان كه از اخبار برمى‌آيد جايز است به هنگام نبودن مسواك يا تنگى وقت با انگشت سبّابه يا شست مسواك كرد.

نيز از امام صادق (ع) نقل شده كه فرموده است: «همان گونه كه آلودگيهايى را كه بر اثر طعام و خوراك به وجود آمده از دندانهايت برطرف مى‌كنى، پليدى گناهانت را با زارى و خشوع و شب‌زنده‌دارى و استغفار سحرگاهى بزداى، و درون و برونت را براى خداوند از همه تيرگيهاى ملاهى و مناهى پاك و خالص گردان، زيرا پيامبر خدا (ص) مسواك را براى بيداران و هشياران مثل قرار داده است، چه مسواك يك رستنى پاكيزه و لطيف و شاخه درختى شيرين و مبارك است، و دندانها نيز آفريده خداست كه آنها را در دهان وسيله جويدن و ميل به طعام و اصلاح معده قرار داده است. اين دندانها گوهرهايى صاف و زلالند كه بر اثر جويدن طعام آلوده مى‌شوند، و به همين سبب بوى دهان دگرگون مى‌شود و باعث ايجاد تباهى در دماغ مى‌گردد، بنابراين مؤمن زيرك چون با چوبى نرم و لطيف مسواك كند، و آن را بر گوهرهاى صاف دهانش بكشد تباهى و دگرگونى را از آنها زايل مى‌كند، و آنها به حالت اصلى خود باز مى‌گردند. به همين گونه خداوند دل را پاك و پاكيزه آفريده، و غذاى آن را ياد خدا و تفكّر و احساس هيبت و تعظيم نسبت به او قرار داده است، و هنگامى كه قلب صاف و زلال بر اثر غفلت دچار تيرگى و كدورت شود بايد آن را به وسيله توبه صيقلى دهند، و به آب انابت و تضرّع پاكيزه‌اش گردانند، تا به حالت نخست و صفاى اصلى خود باز گردد، چه خداوند متعال فرموده است: إِنَّ الله يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ. پيامبر (ص) فرموده است: «مسواك كردن‌