راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٥٦ - كتاب اسرار طهارت و مسائل مهمّ آن

از بدعتهاى تازه مى‌شمردند«٨» به همين گونه در پاكيزگى ظاهر سهل‌انگارى مى‌كردند.

اينك نوبت به كسانى رسيده است كه خودآرايى را نظافت مى‌نامند، و مى‌گويند: اين اساس دين است، و مانند زن آرايشگر كه عروس را مى‌آرايد بيشتر اوقات خويش را صرف آرايش خود مى‌كنند، در حالى كه باطن آنها خراب و پر از پليدى كبر، خودپسندى، نادانى، ريا و نفاق است و اينها را زشت نمى‌شمارند، و شگفتى ندارند. و اگر كسى در استنجا از سنگ اكتفا كند، و يا با پاى برهنه راه رود، يا بر زمين مسجد يا بورياى آن بدون سجّاده نماز گزارد، يا بدون پاپوش چرم بر فرش گام نهد، يا از ظرف سالخورده‌اى و يا شخص راحت طلبى وضو گيرد قيامت برپا مى‌كنند، و كار او را سخت زشت مى‌شمارند، و او را كثيف و پليد مى‌خوانند، و از جرگه خويش بيرون مى‌كنند، و از اين كه با او معاشرت كنند و همخوراك شوند سرباز مى‌زنند اينان تواضع در لباس پوشيدن را كه از ايمان است كثافت،

و خودآرايى را نظافت ناميده‌اند. ببين چگونه منكر معروف و معروف منكر شده است، و چطور آثار دين كهنه و مندرس گشته، همان گونه كه تحقيق و علم آن متروك گرديده است.

فصل‌

اگر بگويى اين عادات و رسومى كه صوفيان در هيأت و طرز نظافت خود پديد آورده‌اند از امور زشت و ممنوع است مى‌گويم حاشا اگر پاسخ اين سخن را به تأخير اندازم و به تفصيل درباره آنها صحبت نكنم، و حتّى مى‌گويم اين تكلّف و كوشش در نظافت ظاهر از قبيل آماده كردن ظروف و آلات و استعمال پاپوش و پارچه‌اى كه براى دفع غبار بر سر و كتف مى‌اندازند و جز اينها اگر منحصرا