راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٠٨ - فصل اخبارى كه از طريق خاصّه در شرافت عقل وارد شده است
از عقل نيافريده»«٣٣»، عقل اوّل را اراده كرده است و در آن جا كه فرموده است:
«هر گاه مردم به انواع نيكيها به خداوند تقرّب جويند، تو به عقل خود به او تقرّب بجوى»«٣٤»، مقصودش عقل چهارمين است، و در حديث خود به ابو الدّرداء كه «عقل خود را زياد كن تا در نزد خداوند تقرّب يابى» مراد آن حضرت همين عقل است. ابو الدّرداء عرض كرد: پدر و مادرم فدايت باد، چگونه اين امر برايم ميسّر خواهد شد؟ پيامبر (ص) فرمود: «از محرّمات الهى دورى كن و واجبات او را ادا كن تا عاقل باشى، و اعمال نيك به جاى آور، تا در عاجل دنيا بر رفعت و كرامت خود بيفزايى و در نزد پروردگارت قرب و عزّت يابى.»«٣٥»
از سعيد بن مسيّب نقل شده كه گفته است: جمعى به خدمت پيامبر (ص) رسيدند و عرض كردند: اى پيامبر خدا! عالمترين مردمان كيست؟ فرمود:
«آن كه عاقل است.» گفتند: عابدترين مردم كيست؟ فرمود: «عاقل»، گفتند:
بهترين مردم كيست؟ فرمود: «عاقل»، گفتند: آيا كسى كه جوانمردى او كامل، و فصاحت وى ظاهر، و دستش بخشنده، و منزلتش بزرگ باشد عاقل نيست؟
پيامبر (ص) فرمود: وَ إِنْ كُلُّ ذلِكَ لَمَّا مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ«٣٦»، همانا عاقل كسى است كه پرهيزگار است اگر چه در دنيا خسيس و پست باشد.»«٣٧»
و فرموده است: «عاقل نيست مگر كسى كه به خداوند ايمان داشته باشد، و پيامبرانش را تصديق كند، و اوامر او را به جا آورد.»
«٣٣» عراقى گفته است : ترمذى حكيم در النوا در آن را با سندى ضعيف از روايت حسن به نقل ازشمارى از صحابه روايت كرده است
«٣٤» الحليه ابونعيم از حديث على (ع ) رساله معراجيه ابوعلى سينا ص ١٥ الصراط المستقيم سيد داماد
«٣٥» العقل و الحكيم داوود بن محبر النوادر ترمذى
«٣٦» زخرف / ٣٥: و تمام اينها متاع زندگى دنياست و آخرت نزد پروردگارت از آن پرهيزگاران است
«٣٧» اين روايت و حديث بعدى را داوود بن محبر در كتاب العقل نقل كرده است (المغنى )