راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٥٧ - نشانههاى عالمان آخرت
آنها را محكوم كند بيزارى جسته، و آن كه اظهار ناخشنودى كرده سلامت مانده، و كسى كه رضايت دهد و پيروى كند خداوند او را از رحمت خود دور مىسازد. عرض كردند: اى پيامبر خدا! آيا با آنها بجنگيم، فرمود: مادام كه نماز مىگزارند نه.»«٦٦»
و نيز فرموده است: «عالمان مادام كه با حاكمان نياميزند امناى پيامبران بر بندگان خدايند، و چون با آنها معاشرت كنند به پيامبران خيانت كردهاند، پس از آنها حذر كنيد و دورى گزينيد.» اين حديث را انس روايت كرده است.«٦٧»
مىگويم: چنان كه پيش از اين مذكور شد اين حديث نيز از طريق خاصّه از امام صادق (ع) از پيامبر (ص) روايت شده است.
غزّالى مىگويد: پيامبر (ص) فرموده است: «بدترين عالمان آنانى هستند كه نزد حكّام مىروند، و بهترين حكمرانان آنانى مىباشند كه نزد علما حاضر مىشوند.»«٦٨»
مىگويم: نقل شده است كه دانشمندى به يكى از ابدال گفت:«٦٩» بزرگان و پادشاهان زمان ما را چه شده است كه سخن ما را نمىپذيرند، و به علم ارج نمىنهند، در حالى كه در روزگار پيش وضع خلاف اين بود، او پاسخ داد: در آن زمان پادشاهان و بزرگان و اهل دنيا نزد عالمان مىرفتند، و اموال خود را به آنها تقديم مىكردند، و از آنها خواستار علم و دانش مىشدند، و عالمان در ردّ تقديميها و دفع منّت آنها پافشارى مىكردند، از اين رو دنيا در نظر اهل آن
«٦٦» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٨٥ مسند احمد ج ٦ ص ٢٩٥ الجامع الصغير باب سين از سنن ابوداوود صدر حديث
«٦٧» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٨٧
«٦٨» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٨٨ با عبارت ديگر منيه المريد شهيد دوم با همان عبارت نقل كرده است
«٦٩» ابدال جمع بدل اصطلاح عرفانى است صاحب نفحات گويد: زمين را هفت اقليم است و هر يك از آن هفت اقليم را يك تن از بندگان خدا محافظت كند و آنها را ابدال نامند قيصرى گويد: ابدال كسانى هستند كه بواسطه عارى شدن از قيود مادى و رفع حجاب ظلمت و ماده مى توانند به صورو اشكال مختلف نمودار شوند و بالاخره رجال هفت گانه اولياء الله را ابدال گويند كه مرتبه آنهاپايين تر از مرتبه قطب است (فرهنگ معارف اسلامى ) م دذژخ حدژخژ