روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٧ - ترجمه
ايشان بود تمييز كرده باشد از مؤمنان و مسلمانان:بعضى را حشر كند بر صورت بوزنگان [١]و بهرى را بر صورت خوكان،و بعضى را سرنگون،و بعضى را كوران كه به اين جانب و آن جانب مىروند و مىافتند [٢]راه نبينند،و بعضى كرّ و گنگ باشند چيزى نشنوند و ندانند،و بعضى را زبان [٣]از دهن بر سينه افتاده باشد [٤]، زبان مىخايند،و بهرى را دستها و پايها بريده باشند،و بعضى را بر درختانى [٥]كرده باشند از آتش،و بعضى را از ايشان نتنى آيد [٦]بهمانند مردار،و بعضى را لباس قطران پوشانند.
امّا آنان كه بر صورت بوزنگان [٧]باشند،سخنچينان باشند كه نميمه كنند.
و امّا آنان كه بر صورت خوكان باشند.اهل سحت و رشوت باشند،و آنان كه سرنگون باشند رباخوارگان باشند.و امّا كوران،قاضيان باشند كه حكم به ناحق كرده باشند.و لالان و كرّان آنان باشند كه به اعمال خود معجب باشند.و امّا آنان را كه زبان مىخايند،عالمان باشند كه بر آنچه گويند كار نكنند.و امّا آنان كه دست و پاى بريده باشند،آنان باشند كه همسايگانان [٨]را رنجه دارند [٩].و آنان را كه بر درختان آتش كنند،آنان باشند كه سعايت كنند [١٠]و مردم را به سلطان فراكنند .و آنان كه از ايشان بوى مردار آيد،آنان باشند كه به شهوات و لذّات مشغول باشند و حقّ خداى منع كنند.و آنان كه جامههاى [١١]قطران پوشند ايشان را، ايشان اهل كبر و فخر باشند.
وَ فُتِحَتِ السَّمٰاءُ ،كوفيان«فتحت»خواندند به تخفيف[٥١-ر]،و باقى
[٧] [١] .كا،آد،گا:بوزينگان.
[٢] .آج و ديگر نسخه بدلها+و.
[٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:زبانها.
[٤] .آج،آد،گا+و.
[٥] .آج و ديگر نسخه بدلها:درختان.
[٦] .كا،آد،گا:بعضى گنديده.
[٨] .آج و ديگر نسخه بدلها:همسايگان.
[٩] .كا،آد،گا:رنجانيده باشند.
[١٠] .كا،آد:گا+مردم را.
[١١] .اساس و ديگر نسخه بدلها:جامهاى/جامههاى.