روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧ - ترجمه

أبو العاليه گفت:اين قرآن است به وعد و وعيد و حلال و حرام:محمّد كعب [١]گفت:گران است اين قرآن بر منافقان.فرّاء گفت:مراد آن است كه متين [٢]و فصيح است،ركيك و ضعيف نيست.عبد العزيز بن يحيى گفت:متين است چنان كه گويند:فلان رزين راجح.حسين بن الفضل را از اين آيت پرسيدند، گفت:خفيف على اللسان [٣]ثقيل فى الميزان.

ابو بكر طاهر [٤]گفت:يعنى قولى كه احتمال نكند آن را الّا دلى مؤيّد به توفيق [٥]و نفسى مزيّن به توحيد.بعضى دگر گفتند:قيام كردن به أعباء و تكاليف او گران است.ابن زيد گفت:ثقيل فى الدنيا و الآخرة،در دنيا بر نفس گران است و در آخرت گرانى ترازو و ميزان است.

الحارث بن هشام رسول را پرسيد،گفت: [٦]وحى چون آيد به تو؟گفت:

اوقاتى چونان باشد كه آواز جرس،و آن بر من گران بود و سخت [٧]،و اوقاتى فريشته [٨]بيايد به [٩]صورت مردى،من آنچه او بگويد بشنوم و بدانم.

عائشه گفت كه:ديدمى رسول را در سرماى سخت كه جبرئيل [١٠]وحى بر او مى‌گزاردى و او خوى [١١]مى‌ريختى.

إِنَّ نٰاشِئَةَ اللَّيْلِ ،يعنى ساعات شب و هر ساعت از او ناشيه‌اى [١٢]باشد، براى آن«ناشيه» [١٣]خوانند او را كه پديد مى‌آيد كنشأ السحاب،چنان كه ابر پديد آيد،يقال:نشأت السحابة اذا بدت و انشاها اللّه أى أبداها،و جمعها ناشئات.