روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٦ - فصل پنجم

قتيبى گفت:از اوّل [١]عهد بنى اميّه شمار نگاه مى‌داشتم،مدّت ملك ايشان هزار ماه بود،بيش نه و كم نه [٢].بعضى دگر گفتند:معنى آن است كه عمل اين شب بهتر است از عمل هزار ماه[كه در او شب قدر نباشد.ابو العاليه گفت:

معنى آن است كه ثواب عمل شب قدر بهتر است از هزار ماه] [٣]عمر دنيا. مجاهد گفت:سلام فريشتگان در اين شب بر مؤمنان بهتر است از سلام ديگران بر ايشان هزار ماه،فذلك قوله: تَنَزَّلُ الْمَلاٰئِكَةُ ،و التقدير تتنزل بك،«تا»بيفگند استثقال را،گفت:فريشتگان فرود آيند. وَ الرُّوحُ ،يعنى جبريل بر قول بيشتر مفسّران.و اخبار بر اين بسيار آمده است [٤]

و إنّ جبريل تنزل في هذه الليلة في كبكبة [٥]من الملائكة چنان كه رفت.

كعب گفت و مقاتل حيّان:«روح»جماعتى فريشتگان باشند كه ايشان را جز اين شب نبينند[١٦١-ر].واقدىّ گفت:«روح»آن فريشته است كه روز قيامت در يك صف بايستد و جمله فريشتگان در يك صف في قوله: يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلاٰئِكَةُ صَفًّا [٦]فيها،أى في ليلة القدر. بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ،به فرمان خدايشان. مِنْ كُلِّ أَمْرٍ ،قيل معناه بكلّ امر قدرّه اللّه و قضاه،به هر كارى كه خداى تعالى قضا كرده باشد.و«من»به معنى«با»است،چنان كه گفت: يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّٰهِ [٧]،أى بأمر اللّه.

و ابو صالح روايت كرد از عبد اللّه[عبّاس] [٨]كه او خواند:من كلّ امرئ به«يا»و گفتند:اين قرائت اميرالمؤمنين على-عليه السلام-است.و او را دو معنى باشد:يكى آن‌كه من كلّ ملك،از هر فريشته‌اى،و وجه دوم آن‌كه: