روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٧ - ترجمه
عرفه.و أبو ايوب روايت كرد كه رسول را پرسيدند از«شفع»و«وتر»،گفت:شفع عرفه است و عيد،و وتر شب عيد است.عمران بن حصين گفت از رسول -عليه السلام-كه او گفت:شفع و وتر نماز است،بعضى از آن جفت و بعضى از آن تاق [١].عبد اللّه زبير گفت:شفع نفر اوّل است،و وتر نفر دوم.
مروان الفزارىّ گفت عبد اللّه زبير را ديدم بر منبر مكّه مىگفت:[يا] [٢]معشر الحاجّ!از ره دور و نزديك آمدهاى [٣]با ضعف و قوّت،شبها نخفتهاى [٤]و روزها نياسودهاى [٥]و خويشتن رنجور كردهاى [٦]،نبايد تا حجّ خود باطل گردانى [٧]و ندانى [٨]به نظرى كه بنگرى [٩]يا چيزى كه بگوى [١٠]،يا چيزى كه بگيرى [١١]،يا گامى كه بنهى [١٢].يا اهل مكّه[١١٤-پ]!فراخ دارى [١٣]بر حجّاج آنچه خدا بر شما فراخ كرده است،و اعانت كنى [١٤]ايشان را به آنچه يارى خواهند كه اينان وفد خدايند و حجّاج خانۀ خدايند،و ايشان را بر شما حقّ است.
مردى بر پاى خاست از جانب زمزم و گفت:بگو تا ليالى عشر كدام است؟ و«شفع»و«وتر»چيست؟گفت:امّا ليالي عشر دهۀ ذىالحجّه است،و امّا شفع و وتر قوله: فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ [١٥]،يعنى در نفر اخير گفت بگو تا يوم الحجّ الاكبر كدام است؟گفت:روز عيد نحر است.
مجاهد و مسروق و ابو صالح گفتند:شفع كه جفت است هر چيز است كه
[١] .آج و ديگر نسخه بدلها:طاق.
[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:آمدهايد.
[٤] .آج و ديگر نسخه بدلها:نخفته.
[٥] .آج و ديگر نسخه بدلها:نياسوده.
[٦] .آج و ديگر نسخه بدلها:رنجور كرده.
[٧] .آج و ديگر نسخه بدلها:كنيد.
[٨] .آج:ندانيد.
[٩] .آج و ديگر نسخه بدلها:بنگريد.
[١٠] .بگوى/بگوييد.
[١١] .بگيرى/بگيريد.
[١٢] .آج و ديگر نسخه بدلها:بنهيد.
[١٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:داريد.
[١٤] .آج و ديگر نسخه بدلها:كنيد.
[١٥] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٠٣.