روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٢ - ترجمه

باشد كه اهل بهشت را به بهشت برند و اهل دوزخ را به دوزخ برند.

يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسٰانُ مٰا سَعىٰ ،آن روز كه ياد كند آدمى آن سعى كه كرده باشد از خير و شرّ،و بر هر دو تأسّف خورد،گويد:شرّ چرا كردم و خير چرا بيش [١]نكردم! وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرىٰ ،و دوزخ را بيرون آرند براى بينندگان،يعنى دوزخ عرض كنند بر خلقان.

فَأَمّٰا مَنْ طَغىٰ ،امّا آن‌كس كه او طاغى باشد و پاى از فرمان خداى بنهاده بود.

وَ آثَرَ الْحَيٰاةَ الدُّنْيٰا ،و اختيار متاع دنيا كند و ساز قيامت نكند.

فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوىٰ ،دوزخ مأواى و مرجع او باشد.مفعل من أوى إذا رجع.

وَ أَمّٰا مَنْ خٰافَ مَقٰامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوىٰ ،و امّا آن‌كس كه ترسد از وقوف و ايستادن پيش خداى تعالى و نفس را نهى كند از هواى خود،بهشت مأواى او باشد.

يَسْئَلُونَكَ عَنِ السّٰاعَةِ أَيّٰانَ مُرْسٰاهٰا ،مى‌پرسند تو را از قيامت كه كى خواهد بودن وقت آمدن او.و قوله: مُرْسٰاهٰا ،أى مثبتها،و مفعل بضمّ الميم و فتح العين هم مصدر را شايد هم موضع را،هم مفعول را،هم وقت را.اين جا هم وقت را محتمل است و هم مصدر را،أى متى إثباتها أو وقت إثباتها.

فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْرٰاهٰا ،در چه چيزى تو از ياد كرد آن [٢]،به تو تعلّق ندارد [٣].

إِلىٰ رَبِّكَ مُنْتَهٰاهٰا ،غايت و منتهاى علم آن با خداست،يعنى جز خداى نداند.