روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١ - ترجمه
خازنان دوزخ نوزده باشند و شما لشكرى از شجاعان به هر ده مرد از شما يكى را دفع نتوانى كردن [١].
[ابو] [٢]الاسد بن كلدة بن خلف بن اسد الجمحيّ گفت:من هفده را كفايت كنم،شما به همه دو را كفايت كنى [٣]،خداى تعالى اين آيت فرستاد،گفت [٤]:
وَ مٰا جَعَلْنٰا أَصْحٰابَ النّٰارِ إِلاّٰ مَلاٰئِكَةً ،گفت:ما نكرديم خازنان دوزخ را الّا فريشتگان،و عدد ايشان نكرديم الّا فتنه و اختبار كافران تا پيدا شود كه ايشان چنين محالات گويند،ازآنجا كه پندارند كه ايشان چون مردان دنيااند و قوّت ايشان بر حدّ قوّت ايشان باشد،و نيز در آن افتند كه اين چه عدد است و چرا اين عدد بر عقد نيست و آنگه اين عدد اندك با خلايق عالم چگونه مقاومت كنند [٥]،و نيز تا اهل كتاب به يقين بدانند كه رسول ما محمّد [٦]صادق است و آنچه مىگويد از وحى مىگويد كه اين معنى در تورات و انجيل هست،و او كتاب ايشان نشنيده است و نديده و نخوانده،چه او مردى است امّى و اين اتّفاق نيوفتد كه عددى به گزاف بگويند.راست آيد،چنان كه كما بيشى در او نباشد،چون مطابق حق بود دليل آن باشد كه از وحى است [٧]،و نيز تا مؤمنان را ايمان و يقين بيفزايد چون بشنوند از اهل كتاب كه آنچه رسول[١٢-پ]عليه السلام-گفت مطابق حق است [٨]،و نيز تا شكّ نباشد اهل كتاب را از جهودان و ترسايان و نيز مؤمنان [٩]،و نيز براى آن تا منافقان و آنان كه شكّاك و بيماردل
[١] .كا:نتوانيد كردن،دا:توانيد كردن.
[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:كنيد.
[٤] .كا،آد،گا:كه.
[٥] .آد،گا:مقاومت توانند كرد ليستيقن الذين اوتوا الكتاب.
[٦] .كا+صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.
[٧] .كا،آد،گا+و يزد الذين آمنوا ايمانا.
[٨] .كا،آد،گا+و لا يرتاب الذين اوتوا الكتاب.
[٩] .كا،آد،گا:و المؤمنون،و نه مؤمنان را و ليقول الذين في قلوبهم مرض.