روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢ - ترجمه

باشند [١].و كافران بگويند [٢]كه:خدا به اين مثل چه خواست [٣].

و بعضى مفسّران گفتند:مراد به اين مرض خلاف است نه نفاق،براى آن‌كه سورت مكّى است و در مكّه نفاق نبود،منافقان به [٤]مدينه پيدا شدند [٥]،خداى تعالى گفت براى آن كردم تا بعضى را اضلال كنم به معنى امتحان،و بعضى را هدايت دهم به معنى بيان و توفيق.و گفتند:اضلال اين جا اظهار فضيحت كافران است به ذمّ و ملامت ايشان و آن حكم باشد به ضلال ايشان و هدايت اينان.آنگه گفت: وَ مٰا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلاّٰ هُوَ ،و هركس نداند كه لشكر خداى چند است الّا او [٦].گفتند:اين جواب ابو جهل است.چون گفت لشكر خداى محمّد خود اين عدد است.

عبد اللّه عبّاس گفت:رسول-عليه السلام-غنايم حنين مى‌بخشيد [٧]و جبرئيل-عليه السلام-در پهلوى او نشسته بود،فريشته‌اى آمد و گفت:يا رسول اللّه،خداى مى‌فرمايد كه فلان كار كن.رسول-عليه السلام-گفت:يا جبرئيل، اين را مى‌شناسى؟گفت:دانم كه فريشته است،و نه هر فريشته كه خداى را هست من او شناسم.

اوزاعى گفت كه:موسى-عليه السلام-در مناجات گفت:بار خدايا در آسمان از خلقان تو كيستند؟گفت:فريشتگان.گفت:عدد ايشان چند است؟ گفت:دوازده [٨]سبط‌اند.گفت:عدد هر سبطى چند باشد؟گفت:عدد ذرّه‌هاى خاك.و ما هى،نيست آن[١٣-ر].گفتند:كنايت است از دوزخ،و گفتند [٩]:از جنود. إِلاّٰ ذِكْرىٰ ،الّا ياددادنى آدمى را.