روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٦ - ترجمه

ايشان و مردمان اوايل.

آنگه گفت:اگر چنان است كه شما را كيدى و حيله‌اى و چاره‌اى هست، به جاى آرى [١]با من.صورت امر است و مراد تهديد و تقرير.و«كيد»حيله باشد.

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلاٰلٍ وَ عُيُونٍ ،گفت:روز قيامت متّقيان و پرهيزگاران در سايه‌هاى درختان باشند و چشمه‌هاى آب [٢]و ميوه‌هايى [٣]از آنچه آرزو كنند، كُلُوا وَ اشْرَبُوا ،التقدير يقال لهم:كلوا و اشربوا،ايشان را گويند:بخورى [٤]از اين ميوه‌ها [٥]و بازخورى [٦]از اين چشمه‌ها [٧]. هَنِيئاً ،نوش و گوارنده.نصب او بر حال است،و روا باشد كه صفت مصدرى باشد[٤٦-ر]محذوف،و التقدير:

أكلا هنيئا و شربا هنيئا.و در اين لفظ خلاف كردند.بعضى محقّقان گفتند:

صورت امر است و مراد اباحت.و بعضى دگر گفتند:امر است براى آن‌كه چون ايشان بدانند كه خداى تعالى مريد است أكل و شرب ايشان را،در سرور و خرّمى ايشان بيفزايد.پس در اين فايده‌اى تمام هست [٨]،عبث نيست. بِمٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ،«با»مجازات راست،و«ما»مصدرى است، [٩]جزاء على أعمالكم.

إِنّٰا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ،ما چنين پاداشت دهيم نكوكاران را [١٠].

كُلُوا وَ تَمَتَّعُوا قَلِيلاً إِنَّكُمْ مُجْرِمُونَ ،[آنگه] [١١]با خطاب كافران و گناهكاران آمد در دنيا،گفت:بخورى [١٢]و برخوردار شوى [١٣]اندكى،يعنى در عمر دنيا كه متاع او قليل است كه شما مشركى [١٤]و عاصى.صورت امر است و مراد تهديد است [١٥].

وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لاٰ يَرْكَعُونَ ،گفت:چون گويند اين كافران را كه