روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩٩ - ترجمه

فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ ،قرّاء در او خلاف كردند.كوفيان خواندند الّا حفص:في عمد،به ضمّتين،يعنى جمع عمود،كقدوم و قدم،باقى قرّاء خواندند: فِي عَمَدٍ ، به فتحتين في جمع عمود،أيضا كأديم و أدم و إهاب و أهب.آنگه در معنى او خلاف كردند.عبد اللّه[عبّاس] [١]گفت:يعنى اين عمادها بر ايشان بندند و غل كنند،چنان كه ما گوييم:فلان در بند است،و التّقدير:و هم في عمد ممدّدة، آنگاه آن بندها و زنجيرها بر ايشان باشد يكسر،و يكسر در دوزخ در پاى او استوار[١٨٠-ر]گردد.

قتاده گفت:مراد عمودهاست كه ايشان را به آن عذاب كنند در دوزخ.و گفتند:عمودها باشد به مسمار بر در دوزخ دوخته [٢]تا نوميد [٣]باشند ازآن‌كه بيرون خواهند آمدن.بعضى دگر گفتند،معنى آن است كه:درها بر ايشان بسته باشد به عمودهاى آهن [٤].و«في»به معنى«با»است،أى(انها عليهم مؤصدة بعمد ممددة).

أنس مالك روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه او گفت:

المؤمن كيس فطن حذر و قاف مثبت لا يعجل عالم ورع و المنافق[١٨٠-پ]همزة لمزة، حطمة كحاطب الليل لا يبالي من أين يكسب و فيما ينفق گفت:مؤمن زيرك است و حذركننده و ساكن و بر جاى،و شتابزدگى نكند،و عالم و پارسا باشد.و منافق عبّاب [٥]و شكننده باشد چون هيزم‌كننده به شب،باك ندارد كه از كجا كسب كند و در چه نفقه كند.