روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٠ - ترجمه

من عرض كنند چون فارغ شود از آن.گفتند:يا رسول اللّه!و پس از وفات تو هم چنين باشد؟گفت:خداى تعالى بر زمين حرام كرده است كه گوشت پيغامبران خورد،پيغامبران خداى زنده باشند و روزى خورند.

راوى خبر گويد:در مسجد [١]رسول شدم-عليه السلام-مردى را ديدم پشت بازداده و حديث مى‌كرد از رسول-عليه السلام-از او بپرسيدم كه:«شاهد و مشهود»چه باشد[٩٣-ر]؟گفت:شاهد روز آدينه است،و مشهود روز عرفه.

ازآنجا بگذشتم،مردى دگر را ديدم حديث مى‌كرد از رسول.از او پرسيدم، گفت:«شاهد»روز آدينه است و«مشهود»روز [٢]نحر است.از او بگذشتم، كودكى را ديدم با رويى چون ماه،از رسول-عليه السلام-حديث مى‌كرد.از او پرسيدم،گفت:شاهد رسول است-عليه السلام-لقوله عزّ و جلّ: إِنّٰا أَرْسَلْنٰاكَ شٰاهِداً [٣]،و«مشهود»روز قيامت است لقوله تعالى: ذٰلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّٰاسُ وَ ذٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ [٤].از مردمان [٥]پرسيدم كه اينان كى‌اند؟گفتند:اوّل عبد اللّه عبّاس است و دوم عبد اللّه عمر [٦]،و سه‌ام [٧]حسن بن علىّ [٨]بن ابي طالب.

مجاهد گفت:شاهد آدم است و مشهود روز قيامت است.ليث گفت:

شاهد فرزند آدم است و مشهود روز قيامت.و البيّ گفت از عبد اللّه عبّاس:شاهد خداست-جلّ جلاله-و مشهود روز قيامت.عكرمه گفت:شاهد احسان است و مشهود روز قيامت،روايتى دگر از او آن است كه:شاهد فريشته است كه بر بنى آدم گواه است،و مشهود روز قيامت است و اين دو آيت بخواند: وَ جٰاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهٰا سٰائِقٌ وَ شَهِيدٌ [٩]، وَ ذٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ [١٠].