روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٢ - ترجمه

آنگه بيان كرد كه:كيستند ايشان؟گفت: فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ ،فرعون [١]موسى است و ثمود كه قوم صالح بودند.

آنگه اضراب كرد از اين حديث و با حديث كافران عهد رسول شد،گفت:

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ ،بل آنان كه كافرانند در تكذيب و دروغ‌داشتن‌اند تو را و كتاب تو را دروغ مى‌دارند.

وَ اللّٰهُ مِنْ وَرٰائِهِمْ ،و خدا از پس ايشان محيط است به ايشان.بيان كرديم كه:«وراء»هم خلف باشد و هم قدّام،و نيز رفته است كه«محيط»به دو معنى باشد:به معنى عالم و به معنى مقتدر،و اين جا به معنى اقتدار و قهر است،يعنى از قبضۀ قدرت او بيرون نه‌اند.و از او نتوانند گريختن و از ملك او بيرون نتوانند شدن.

آنگه گفت: بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ ،اين كتاب قرآنى است شريف و بزرگوار و كريم.

فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ ،در لوحى نوشته كه آن لوح فريشتگان نگاه مى‌دارند.

يحيى بن يعمر در شاذّ خواند:«في لوح»،بضمّ اللام من لاح يلوح،يعنى منوّر است.نافع خواند:«محفوظ»به رفع«ظا»على انّه صفة القرآن،و باقى قرّاء مجرور خواندند على انّه صفة اللوح.ابن جريح روايت كرد از مجاهد از عبد اللّه عبّاس كه او گفت:بر سر لوح نوشته است:لا اله إلاّ اللّه وحده دينه الإسلام و محمّد عبده و رسوله فمن آمن باللّه-عز و جل-و صدّق صدّق بوعده و اتّبع رسله أدخله الجنّة،خداى يكى است و دين او اسلام است و محمّد بنده و رسول اوست.هركه به خداى ايمان آرد و وعدۀ او راست دارد[٩٩-پ]و متابعت [٢]پيغامبران او كند به بهشت برد.

آنگه گفت:لوح محفوظ لوحى است از درّى سپيد،طولش چندان است