روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٨ - ترجمه

جز خداى باشد از ايمان و كفر و هدى و ضلال،و سعادت و شقاوت،و آسمان و زمين و برّ و بحر و سهل و جبل و خير و شرّ و آفتاب و ماه و جنّ و انس.و وتر، خداست-جلّ جلاله-كه او را همتا و انباز نيست،قال اللّه تعالى: قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ [١].

حسن و ابن زيد گفتند:مراد به شفع و وتر خلقانند كه بعضى جفتند و بعضى تاق [٢].عطيّه گفت از عبد اللّه عبّاس كه:شفع نماز بامداد است،و وتر نماز شام.قتاده گفت:شفع و وتر عدد است،بهرى جفت و بهرى تاق [٣].مقاتل گفت:

شفع،آدم و حوّاست،و وتر خداى تعالى،و گفتند:وتر آدم است كه خداى تعالى او را شفع كرد به حوّا.

ابو العاليه گفت:شفع دو ركعت نماز شام است،و وتر ركعت سه‌ام [٤]است از او،و گفتند:شفع صفا و مروه است،و وتر خانۀ كعبه.حسين بن الفضل گفت:شفع درجات بهشت است كه هشت است،و وتر دركات دوزخ است كه هفت است،و اين قسم به بهشت و دوزخ است.مقاتل حيّان گفت:شفع روز و شب است كه هرروزى مشفوع است به شبى[١١٥-ر]،و وتر روز قيامت است كه آن را شب نباشد.سفيان عيينه گفت:شفع و وتر خداست-جل جلاله- وتر است ازآنجا كه يكى بى‌همتاست،و شفع است ازآنجا كه دوم هريكى است [٥]في قوله: مٰا يَكُونُ مِنْ نَجْوىٰ ثَلاٰثَةٍ إِلاّٰ هُوَ رٰابِعُهُمْ [٦]الآية.

ابو بكر ورّاق را پرسيدند از اين آيت،گفت:شفع متضادّ مخلوقات است چون عزّ و ذلّ و ضعف و قوّت و علم و جهل و قدرت و عجز،و وتر انفراد خداست تعالى به صفات كمال.و گفتند:شفع مسجد مكّه و مسجد مدينه است،و وتر مسجد بيت المقدّس.و گفتند:شفع حجّ قارن است و متمتّع،و وتر