روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٠ - فصل چهارم
بشنوند و جواب دهند تا به آسمان هفتم رسند.اهل هر آسمان با ايشان بر موافقت و تشييع مىروند تا به سدرهمنتهى. [١]
چون به سدرۀ منتهى رسند،اين حديث بپرسند و هم اين جواب بشنوند و آواز به تسبيح و تهليل بردارند.آواز ايشان اهل بهشت عدن بشنوند،رضوان را گويند:اين چه آواز است؟گويند:فريشتگاناند كه خداى را تسبيح و تهليل مىكنند،براى امت محمّد.ايشان نيز آواز بردارند به تسبيح و تهليل.حاملان عرش بشنوند،هم اين پرسند و جواب شنوند،به شكر خداى آواز بلند كنند به تسبيح و تهليل.خداى تعالى گويد:اين چه آواز است-و او عالمتر [٢]؟گويند، بار خدايا!ما شنيديم كه دوش گناه[١٥٨-ر]كاران امّت محمّد را بيامرزيدى و شفاعت صالحان در طالحان قبول كردى.حقتعالى گويد:آرى،
و لأمة محمد عندي ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر ،و امّت محمّد را به نزديك من است آنچه هيچ چشم چنان نديده باشد و هيچ گوش چنان نشنيده باشد و بر خاطر هيچ آدميى چنان نگذشته باشد.
عبد اللّه عبّاس گفت از رسول-عليه السلام-شنيدم كه گفت:چون شب قدر باشد،خداى تعالى جبريل را با كوكبۀ فريشتگان به زمين فرستد-و او لواى سبز دارد-او لوا بر بام كعبه بزند،و او را شصّد [٣]هزا[ر] [٤]پر باشد،دو پرّ بردارد كه جز اين شب باز نكند.اين پرّها برافلاجد [٥]از مشرق تا به مغرب بپوشد.آن فريشتگان مىروند در هر جاى و سلام مىكنند بر هر قائمى و قاعدى و نماز كنى و ذاكرى،و دست در دست ايشان مىنهند و بر دعاى ايشان آمين مىكنند.چون
[١] .كا،آد،گا:سدرة المنتهى.
[٢] .آج و ديگر نسخه بدلها+باشد.
[٣] .كا،آد،گا:سيصد.
[٤] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٥] .آج:بر افراشد،كا،آد،گا:باز كند.