روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٥ - ترجمه
و أخو الهموم إذا الهموم تحضرت
جنح الظلام و ساده لا يرقد
أراد صاحب الوسادة [١].
وَ بَنَيْنٰا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِدٰاداً ،و بنا كرديم از بالاى شما هفت آسمان محكم، يك از [٢]بالاى ديگر.
وَ جَعَلْنٰا سِرٰاجاً وَهّٰاجاً ،و بر او چراغى كرديم درخشان،يعنى آفتاب.
وَ أَنْزَلْنٰا مِنَ الْمُعْصِرٰاتِ ،و فرود آورديم از معصرات آبى ترنده [٣].مفسّران در او خلاف كردند.مجاهد و قتاده و مقاتل گفتند:يعنى بادها كه ابر را مىفشارد و باران از آن بيرون مىآرد،و بر اين تأويل«من»به معنى«با»باشد،التقدير:
«بالمعصرات».كقوله: مِنْ كُلِّ أَمْرٍ [٤]سَلاٰمٌ [٥]،أى بكلّ أمر.و قرائت عكرمه چنين است:«بالمعصرات»عبد اللّه مسعود گفت:در اين آيت خداى تعالى باد را بفرستد تا ابر را جمع كند آنگه آب از او چنان فرود آرد كه شير از پستان شتر بيارند [٦].آب به دفع و شدّت مىآيد،بادى ديگر بيايد و آن را پراگنده كند در هوا تا چون به زمين آيد مضرّت نكند.
مؤرّج گفت:معصرات،ذوات الأعاصير،أى سحاب معها رياح اعاصير.ابو العاليه و ربيع و ضحّاك گفتند:يعنى ابرهايى كه از او باران فرومىآيد،چنان كه شير از پستان فرود آيد.و منه المعصر للمرأة التى بلغت مبلغا [٧]ظهر اللبن في ثديها[٥٠-ر]و قيل:سمّى بذلك لدنوّ حيضها،قال أبو النجم:
قد أعصرت أو قد دنت اعصارها
و اين روايت والبي است از عبد اللّه عبّاس.مبرّد گفت:معصرات
[١] .كا:وسادة.
[٢] .آج:يكى را از.
[٣] .آج:بريده،كا،آد،گا:ريزنده.
[٤] .سورۀ قدر(٩٧)آيۀ ٤.
[٥] .آج و ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٦] .آج:فرود آرند.
[٧] .آج:مبلغها.