مى توان گفت: چنانچه اين كار مستلزم آسيب، آزار يا تصرّف عرفى دربدن او نباشد جايز است؛ اما با وجود استلزام ياد شده جايز نيست؛ چرا كه آسيب رساندن، آزار و تصرف دربدن ديگرى بدون رضايت او، حرام است.

آرى، اگر با امر مهم تر تزاحم پيدا كند يا حاكم به آن حكم كند جايز خواهد بود. البته اعترافى كه درحال بى هوشى يا خواب گرفته شود حجيّت ندارد؛ چرا كه از روى اراده و اختيار نيست؛ امّا پاره اى اعتراف‌ها به لحاظ اشاره به برخى مسائل راهگشا ممكن است مفيد باشد؛ زيرا دراين صورت، امكان پيگيرى بيشتر امور و كشف حقيقت فراهم مى‌شود.

بنابراين، حكم اعتراف‌هايى كه گاهى در حال خواب كردن افراد، از آنها گرفته مى‌شود معلوم شد.

گاهى وسايلى را به بدن متهم متصل مى‌كنند تا اضطراب درونى او را نشان دهد و همين را قرينه دروغ گويى او مى‌دانند؛ درحالى كه اين امور از نظر شرع حجت نيست؛ چه آن كه امور و اسباب، با هم تداخل دارند و اضطراب، به تنهايى نمى‌تواند گواه دروغ گويى شخص باشد.

پنهان نگه داشتن اسرار

اگر مأمورى كه به دست دشمنان اسير مى‌شود خبرهايى داشته باشد كه در صورت‌برملاشدن، نظام را درخطر سقوط قرار مى‌دهد؛ آيا با هدف حفظ نظام، كشتن