فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - ويژگىهاى مكتب فكرى و علمى شهيدصدر سيد محمود هاشمى
مانند تفسير، تاريخ، سيره و... پياده كند. خود او نمونه جالبى از اجراى اين روش واقع بينانه را در مورد تاريخ زندگى ائمّه(ع) به كار بست.
در اين جهت گيرى و گرايش جديد بنا به گفته شهيد:
به تاريخ زندگانى هرامام براساس نگاه كلّى و مجموعهاى پرداخته مىشود نه جزئى نگرى؛ يعنى به ائمه(ع) به عنوان يك مجموعه مرتبط با هم نگريسته مىشود و تمام اين مجموعه با هم تحقيق و بررسى شده و سيماى كلى و اهداف مشترك و درون مايه اصيل آن كشف شده و پيوستگى اجزاى اين مجموعه و در نتيجه نقش واحد همه ائمه در رشد حيات اسلامى فهميده مىشود.
اين روش واقع نگر در تقسيم بندى ابتكارى وى در رساله فقهى الفتاوى الواضحه و نيز در درسهاى تفسير موضوعى قرآن ايشان در نجف اشرف، كاملا مشهود است. در درسهاى تفسير تأكيد زيادى بر اين نكته داشتند كه براى رسيدن به نصّ قرآن و فهم آن بايد حركت را از متن واقع آغاز كرد.
دراين مورد مىفرمايد:
تفسير ازمتن واقع (واقعيّات خارجى و اجتماعى) شروع شده و به قرآن ختم مىشود نه اين كه از قرآن شروع و به قرآن ختم شود، چه در اين صورت، قرائت قرآن بر كنار از واقع و بريده از ميراث تجربه بشرى است. بلكه تفسير بايد از واقع شروع و به قرآن پايان يابد؛ چرا كه قرآن منبع ماندگارى است كه در پرتو آن، جهت گيرىهاى الهى انسان با واقعيتها پيوند مىخورد.
هدف از اجراى اين روش، همچنان كه شهيد در كتاب تفسير موضوعى قرآن بدان تصريح مىكند:رسيدن به نظريه قرآنى نبوت، نظريه قرآنى نظام اقتصادى، نظريه قرآنى در سنتهاى تاريخ و آسمانها و زمين است.