سپس گفت: اى فرشتگان! كارتان چيست؟ گفتند: ما به سوى گروه مجرمان فرستاده شده ايم، مگر خانواده لوط، كه ما قطعا همه آنها را نجات مى‌دهيم جز زنش كه مقدّر كرديم او از بازماندگان درعذاب باشد. (١٣)

شيخ اين آيه را دليل براين مطلب ذكر مى‌كند كه اگر دراقرار دو استثناى پياپى ذكر شود و دومى براوّلى عطف نشود استثناى دوم از استثناى اوّل است نه مستثنا منه. (١٤)

نمونه ديگر آيه هاى: {إنّ عبادي ليس لك عليهم سلطان إلا من اتّبعك من الغاوين} (١٥) { و قال فبعزّتك لاغوينّهم أجمعين إلا عبادك منهم المخلصين} (١٦) است كه شيخ براى صحّت استثنا از جمله هاى منفى و ايجابى، بدان استشهاد مى‌كند. (١٧)

روشن است كه اين دسته از آيات، به صورت غير مستقيم دراستنباط حكم شرعى دخالت دارند و آيات فقهى به معناى مصطلح محسوب نمى‌گردند

حال به تفصيل، تا آن جا كه اين نوشتار ايجاب كند، پيرامون دو دسته نخست آيات فقهى، كه مستند هريك از دو دسته احكام كلّى و مصداقى هستند، سخن رانده و نمونه هايى را به تناسب هريك از ابواب فقه مطرح

مى‌كنيم مناسب است از قواعد و كليّات شروع كنيم:

(١٢) حجر، آيه هاى ٥٧ـ٦٠.
(١٣) برگرفته از ترجمه فولادوند.
(١٤) مبسوط، ج٣، ص١٠.
(١٥) حجر، آيه ٤٢.
(١٦) ص، آيه ٨٢.
(١٧) مبسوط، ج٣، ص٨.