عن أبي عبدالله(ع) قال: سئل وأنا حاضر عن رجل أحيى أرضا مواتا فكرى فيها نهرا و بنى فيها بيوتا و غرس نخلا و شجرا. فقال: هى له وله أجر بيوتها و عليه فيها العشر فيما سقت السماء...؛ (٨)

از امام صادق(ع) درمورد مردى كه زمين مواتى را احيا كرده و سپس نهر آب را كرايه داده و در آن خانه ساخته و درخت غرس كرده، پرسيده شد. حضرت فرمود: زمين از آن اوست و او مالك اجرت خانه هاى آن است و بايد عشر(زكات) آنچه را كه با باران آبيارى مى‌شود، بپردازد.

صاحب مبانى پس از گزارش اين روايات بدون بحث از سند و چگونگى دلالت روايات، سراغ پاسخ از اشكالاتى كه ممكن است برمدعا وارد شود رفته. ازجمله مى‌نويسد:

اشكال: دليل احياى زمين موات دلالت ندارد بر اين كه احياگر، مالك زمين ديگران مى‌شود. بنابراين درمورد بحث ما زمين موات ملك امام است و با احيا ملك احياگر نمى‌شود.

جواب: مستفاد از روايات اين است هرزمين خرابه اى ملك امام است؛ مانند روايت حفص بن بخترى:

... وكل أرض خربة و بطون الاودية فهو لرسول اللّه(ص) و هو للامام من بعده يضعه حيث يشاء؛ (٩)

هرزمين مخروبه وته درهّ‌ها ملك رسول خدا و پس از وى ملك امام بعد است كه هرگونه بخواهد، عمل مى‌كند.

بلكه از برخى روايات استفاده مى‌شود كه تمام زمين ها ملك امام(ع) است؛ مانند روايت كابلى (١٠) ؛... و

الارض كلّهالنا و مانند روايت ابوسيّار. (١١)

(٨) وسائل الشيعه،ج٦،باب١ از ابواب انفال،ح٨.
(٩) وسائل الشيعه،ج٦،باب١ از ابواب انفال،ح١.
(١٠) وسائل الشيعه،ج٦، باب ٣ از ابواب انفال،ح٢.
(١١) وسائل الشيعه،ج٦، باب ٤ از ابواب انفال،ح٢.